Please contact the list owner of subscription and unsubscription at: editorial@samarth.co.in
media watch with peoples input an organization of rastriya abhyudaya
Editorial
month january 08, edition 000041, collected by b. ramesh kumar, managed by durgesh kumar mishra, published by – manish manjul
Editorial is syndication of all daily- published newspaper Editorial at one place.
http://editorialsamarth.blogspot.com
For TELUGU EDITORIAL http://editorial-telugu-samarth.blogspot.com
For ENGLISH EDITORIAL http://editorial-eng-samarth.blogspot.com
******************************************************************************************
EENADU
EDITORIAL
Æ-œ¿f'î-™Õ -«-œ¿f-Ê
'•ä ÿÕ-Ÿíª-'¹-™Õª-šÇªŒÕÐ •Ç"'¹Å½hÑ Æª{Ö å£Çͽa-JªÍä ‚Kd®Ô, Åïä '¹è-Ÿíª-'¹'à «ÖJ "„¾§½Ö-ºË-¿ÙLo E™Õ«Û Ÿî„Ï-œË Íä²òhªC. ÿ®¾Õq ͵ÃKb™ 優„¾Û ÆE-XÃ-ªŒu-«ÕÊo «Ö{ Æœ¿-¤Ä-Ÿ¿-œ¿¤Ä ÍçN-Ê-„¾-œ¿Õ-ŽկÃo ªî¬Á§½Õu "„¾¦µŒÕŽyª ¨ ²Änªá©ð OªŒ-¦Ç-Ÿ¿Õ-œ¿Õ¿٠ÅçT-®¾Õhª-Ÿ¿E ÅçL-§½ÕE èÊ-XÃ-£ÏÇE G¿ˆ-ͽ-*a-¤ò-ªáªC. ©ð'¹œ¿ Ž„¾p-E-®¾J „¾J-®Ïn-Žթðx ͵ÃKb™Õ 優ÍÃ-Lq-«-*a¯Ã ²Ä«ÖÊu "„¾§½Ö-ºË-¿Ù-™Â¿Ù ÂíªÅ½ …„¾-¬Á-«Õʪ ¿L-Tª* BªÃ-™Êo ²Ä«Ö->¿ ¦ÇŸµ¿uŽ ®¾ªÃˆªŒÕ EªŒg-§½Õª©ð "„¾A-„¶¾-Lª-ÍäC. ƩǪšË Íß¿-²Äh-©äO Ž«Õ¿٠©ä«E ªŒÕV«Û Í䮾Õ-ÂíÊo ªî¬Á§½Õu "„¾¦µŒÕŽyªÐ ¿®Ï'à Âî¾Õ™Õ „Ϫœ¿-šÇ-Eê …Ÿ¿Õu-¿h-XçÕiªC. ƒ„¾p-šË-ŸÄÂà ÂË©ð-OÕ-{-ªŒÕ¿٠38å„j®¾-™Õ'à …Êo ²ÄŸµÄ-ªŒº ÿ®¾Õq-͵ÃJb ‡ÂÃ-§çÕÂË ‡E-NÕC å„j®¾™Õ 優Œ-'¹œ¿ªÐ ²Ä«Ö-Êu-è-ʪå„j ¤Ä™-¿ٙ '"„¾Åäu¿ "¬ÁŸ¿l´Ñ¿٠AªŒÕ-'¹Õ-©äE EŸ¿-ªŒzʪ. ÆŸçl ÿ®¾Õq-™Õ-®¾£¾É ‚Kd®Ô ÊœËæ„ XçáŽhª 22Xä™ Xã¾Ç-¯Ã©ðx 12Xä™Õ ²ÄŸµÄ-ªŒº êÂ{-T-K-Xä-ʪ˜äÐ ®¾'¹{Õ «ÕE†Ï °«-Ê-§½Öʪ «ÕJªÅ½ Ÿ¿ÕªŒs´ªŒª! ƒ„¾p-šËÂË ¤ÄA-¿-²ÄªŒÕx ͵ÃKb™Õ 優*Ê ‚Kd®Ô ͽJ-"Ž-©ð¯ä ¨²Änªá Ÿî„Ï-œË ƒC-«-ªŒ-éÂ-Êoœ¿Ö ©äŸ¿Õ! Nͽa-™-NœË ͵ÃKb™ Èœ¿_ "„¾£¾É-ªÃ™Õ \ «ªÃ_Fo …æ„-ÂË~ª-*Ê ¤Ä¤ÄÊ ¤ò©äŸ¿Õ. ®ÏšÌ-ÿ-®¾Õq©ð ¿F-®¾-͵ÃJb 骪œ¿Õ ªŒÖ¤Ä-§½Õ-Lo ƫ֪Žª éª-šËdª„¾Û -Íä®Ï-Ê ‚Kd®Ô å„Ÿ¿l-™Õ ²Ä«Ö-ÊÕu™ "„¾§çÖ-è-¯ÃEo ÅÃ«á „¾J-ªŒ-ÂË~ª-ÍÃ-«Õ¯ä šÌO éÂXçÕ-ªÃ™ ²ÄÂË~'à ¦óªÂ¿Ù-ŽÕ-¯ÃoªŒÕ. ²ÄŸµÄ-ªŒº ÿ®þ-¤Ä®þ ªŒÖ.340ÊÕª* ªŒÖ.500ÂÃ'Ã, ŽÂËˆÊ êÂ{-T-K-™-EoªšÇ «ªŸ¿ ªŒÖ¤Ä-§½Õ™ 優„¾Û-Ÿ¿™ ‡«J "„¾§çÖ-è-¯Ã™ „¾J-ªŒ-¿~º? ²Ä«ÖÊu, ÊœËNÕ Å½ªŒ-'¹A ¯ç™-XÃK ÿœçb-{xÊÕ ‚{Õ-¤ò-{x¿٠'¹ÕJ-Íä-æ®©Ç Â¿²Äªá EªÃy¿ª Xç™-'¹-¦ãšËd «áÈu-«Õª-"AÂË ÅçL-§½Õ-¿٪œÄ Xç™Õ-«œ¿f EªŒg§½Õª ƪ{Ö ªÃè-Â̧½Õ "œÄ«Ö©Ç? ¨ Æœ¿f-'î™Õ Ÿî„ÏœËE ƪŸ¿-ªí-¿ˆ˜ãj "„¾A-„¶¾Õ-šËª-ÍÃL!
ƒªŸµ¿Ê -«u-§½Õª å„J-T-Ê-„¾p-šËÂÌ šËéšü ͵ÃKb™Õ 優ͽ-¿٪œÄ ®¾ª®¾nÊÕ ©Ç¦µÇ™ ¦Ç{©ð ÊœË-„ÏÊ „¶¾ÕÊŽ Ž«Õ-Ÿä-ÊE, ‚Kd®Ô …Ÿîu-'¹Õ™ ®¾ªêÂ~-«Õª-©ðÊÖ Âê"é'®þ ®¾ªÃˆêª «áªŸ¿Õª-Ÿ¿F „Ô®Ô®Ô "„¾ÍêŒ ¿NÕšÌ ÍµçjªŒt-¯þ'à ªî¬Á§½Õu ‡Eo-¿™ Xä@Á "„¾'¹A ¤ÄªÃ-§½Õºª Íä¬ÇªŒÕ. Å½Ê £¾Ç§½Ö-«á©ð ‚Kd®Ô {ªîo-«ªý ªŒÖ.5000Âî-{x¿٠«%Cl´ ÍçªCª-Ÿ¿E, «ªŒ-®¾'à «âœä-@Áx-¤Ä{Õ ©Ç¦µÇ™Õ ‚Jbª-*ª-Ÿ¿F ®¾J'Ã_ «âºão-™x-"ÂËŽª ‡ªœÎ ¦ÇŸµ¿u-Ž-™-ÊÕª* XçjŸí-™-'¹ÕÅ½Ö C¯ä-¬ü-骜Ëf ®¾ªÅ½%„Ïh «uÂÌh-¿-Jª-ÍêŒÕ. ƒªÅ½-©ð¯ä ‚Kd®Ô '"„¾'¹A ͽ"¿ªÑ ¿ªŒÕgE ªŒŸ±¿ª©Ç ‡ªŸ¿Õ¿٠¿٪TªC? Âí¯äo-@Áßx'à Xî¾h-XÃ-™Â¿Ù «Õ®Ï-„¾Ü®Ï «Öꪜ¿Õ Í䮾Öh «*aÊ Âê"é'®þ ®¾ªÃˆêª ‚Kd®Ô Ÿ¿ÕªŒ-«-®¾n¿٠èXÃ-ÿÕ-ŸÄK! ªîW 骪œ¿Õ Âî{x-«ÕªC "„¾§½Ö-ºË-¿ÙLo '¹«Õu-²Än-¯Ã-™Â¿Ù ŽªŒ-Lª-ͽ-œ¿ª-ŸÄyªÃ TEo-®þ-ÿÕ-Âú©ð Íî{Õ ®¾ª¤Ä-Cª-ͽÕ-ÂíÊo ®¾ª®¾n ‚Kd®Ô! "„¾§½Ö-ºË-¿ٙ E†¾pAh (‚¿Ùu-å„Fq ꪆÏ-§çÖ)-E 67ÊÕª* 73¬ÇÅÃ-EÂË å„ªÍ½Õ-Âî-«-œ¿ª-ŸÄyªÃ ©Ç¦µÇ™ ¦Ç{ „¾šËdÊ ®¾ª®¾n ‚Jn-¿-«ÖªŸ¿uª, ¿ªŒ«Û, «ªŒ-Ÿ¿™ ÂêŒ-ºª'à ÂíªÅ½ Š-œ¿ÕŸí-œ¿Õ-¿Ù-™ÊÕ ‡Ÿ¿Õ-ªíˆªC. ƪŽ-¿Ù-NÕª* NNŸµ¿ «ªÃ_-™Â¿Ù ƒ®¾ÕhÊo ÿ®¾Õq ªÃªá-B-™ÊÕ ®¾ªÃˆªŒÕ ‚Kd-®ÔÂË AJT ÍçLxª-ͽ-¿-¤ò-«œ¿ª, êª"Ÿ¿ª ‚Kd-®ÔÂË "'ê{Õ'à ƒ*aÊ EŸµ¿ÕMo ŸÄEÂË ƒ«y-¿٪œÄ ‡'¹-Xä-§½Õ-œ¿ªÅî ®¾ª®¾nå„j ‚Jn-¿-¦µÇªŒª ŽœË®Ï XçÖå„-œ¿-ªáuªC. ÆŸä ®¾«Õ-§½Õª©ð …Ÿîu-'¹Õ™ °Å½-¯Ã-ÅÙ „¾Ÿ¿Öl å„J-TªC. ƒ©Ç XçáŽhª-OÕŸ¿ EªŒy-£¾Çº «u§½Õª 36¬ÇÅÃ-EÂË å„J-T¯Ã, ͵ÃKb™ ªŒÖæ„ºÇ AJT ªÃÿ-{Õd-Âíª-šðªC 20Ð21¬ÇŽª «Ö"Ž-XäÕ-Ê-ÊoC ‚Kd®Ô ‡ªœÎ N«-ªŒº. 'Æ«Öt å„{dŸ¿ÕÐ Æœ¿Õ¿و A¯Ã-E-«yŸ¿ÕÑ Í½ªŸ¿ª'à ‚Kd®Ô «â™Õ-'¹ÊÕ „ÔLa „Ï„ÏpÍ䮾ÕhÊo ªÃ†¾Z-"„¾-¦µŒÕŽyªÐ èʪ •äÿÕ-™Â¿Ù ŽÖ{Õx ¤ñœËÍä ÂêÃu-ͽ-ªŒ-ºÂ¿Ù ®¾«Õ-¿-šËdªC. ªŒDl-®Ô-è-¯þ©ð §½Ö¦µãj-¬ÇŽª êª{Õx 優* ƦµÇ'¹u "„¾§½Ö-ºË-¿ٙ Æ«-®¾-ªÃEo ²ñ«át Í䮾Õ-Âí¯ä ‚Kd-®ÔÂË ÅÃ•Ç å„ª„¾Û-Ÿ¿™ ÿª„¾ªý¦ó¯Ãª•Ç! „¾ªœ¿'¹ ‚Kd-®ÔÂË, Ÿ¿ªœ¿'¹ "„¾•Ç-F-ÂÃ-EÂÃ?
ÆCµ-ÂÃ-ªŒª-©ðÂË «æ®h ‚Kd-®ÔE …Êo-Žª'à BJa-C-Ÿ¿Õl-ÅÃ-«ÕÊo XÃ'Ãl-¯Ã™ „¾®¾Â¿Ù ÅÃ•Ç «œËfª-„¾Û©ä AªŒÕ-'¹Õ-©äE ŸÄÈ©Ç! ͽ{d-®¾-¦µŒ™ ŸÄyªÃ "„¾è-™Â¿Ù -¦Ç-Ÿµ¿u-Ž -«£ÏǪ-ÍÃ-Lq-Ê ªÃ†¾Z-"„¾-¦µŒÕŽyª, ͵ÃKb™ 優„¾Û-Ÿ¿™ ÆCµ-ÂÃ-ªÃEo Xçj.‡-®þ.-è-«Ö-¯Ã©ð ‚Kd®Ô ¤Ä™-¿-«-ªÃ_-EÂË ÿŸ¿-©Ç-ªáª* ÍäÅ½Õ™Õ Ÿ¿Õ™Õ-„¾Û-ÂíªC. ‚ Xçª{¯ä, 2006 „¶Ï"ÿ-«-J©ð ²ÄŸµÄ-ªŒº ÿ®¾Õq™Õ Xç៿™Õ '¹ªŒÕœ¿ ®¾Ky-®¾Õ-™-ŸÄÂà ÆEo «ªÃ_-™Â¿Ú ͵ÃKb™ XÃŽ™Õ ªŒÕ* ͽքϪ-*Ê ‚Kd®Ô ƒ„¾Ûpœ¿Õ «ÕJªÅ½ ¿®Ï'à éª*a-¤ò-ªáªC. '*ªŒÕ-Ê-«ÛyÅî 殫Р‡™x-Xä-@Á©Ç, ÆEo-ÍîšÇxÑ ÆE EÊ-CªÍä ‚Kd-®ÔÂË ÆªŸ¿Õ¿٠ÆÊÕ-XçjÊ XÃÅÃ-«-ªŒº „¾J-¿-™pÊ ªÃ†¾Z-"„¾-¦µŒÕŽy NCµ. ²Ä«ÖÊu "„¾è™ \éÂj¿ "„¾§½Öº ²ÄŸµ¿-ʪ'à XÃJ Ÿçjʪ-CÊ °«-ʪ©ð ÆN-¦µÇèu ¦µÇ'¹-XçÕi-¤ò-ªáÊ ‚Kd-®ÔE ÆEo-N-ŸµÄ-™Õ'à „¾J-„¾Û†¾dª Í䧽Ö-LqÊ "„¾¦µŒÕŽyª, ŸÄEo Âî¾Õ™ ÂëÕ-Ÿµä-ÊÕ-«Û'à „¾J-'¹-ºËª-ͽ-œ¿XäÕ ®¾«Õ®¾h Ÿ¿ÕªŒ-«-®¾n-™Â¿Ú ÂêŒ-º-¦µŒÖ-Ž-«Õ-«Û-ÅîªC. '‚Kd-®ÔE ²Ä«Ö->¿ ¦ÇŸµ¿u-Ž-'¹™ ®¾ª®¾n-'Ã-'ÃE, XúËèu ®¾ª®¾n-'Ã-'ÃE "„¾¦µŒÕŽyª ¦µÇNª-ÍÃL. ®¾ª®¾n Æ„¾ÛpLp "„¾¦µŒÕŽyª Å½Ê å„{Õd-ÿ-œË'à «ÖJæ®h ®¾«Õæ®u …ªœ¿-Ñ-Ÿ¿-E 2005 V©ãj©ð EªŒy-£ÏǪ-*Ê ®¾Ÿ¿-®¾Õq©ð „¾™Õ-«ÛªŒÕ "¤ñ儶-®¾ªŒÕx ®¾Ö*ª-ÍêŒÕ. ‚Jn¿ ƒÿsª-Ÿ¿Õ©ðx …Êo Ž«Õ ªŒXÃºÇ ®¾ª®¾nÊÕ ‚Ÿ¿Õ-Âî-«-œÄ-EÂË 2008©ð ¿ªÃg-{¿"„¾¦µŒÕŽyª ÅÃÊÕ «®¾Ö™Õ Í䮾ÕhÊo Xã¾Çʪ „¾ÊÕoÊÕ ŠÂ¿ ¬ÇŽª ŽT_ª-*ªC. "'ÃOÕº "¤ÄªÅÃ™Õ ©Ç¦µŒ-ŸÄ-§½Õ¿ ªŒÖ{Õx Âß¿Õ ÂÃÿšËd, ‚ ®¾Ky-®¾Õ-™Â¿Ù „¾ÊÕoÊÕ „¾ÜJh'à NÕÊ-£¾É-ªáª-*ªC. ƒÂ¿ˆœ¿ ƩǪšË ÍíªŒ« ¿Ê-ÿ-œ¿-¿-¤ò'Ã, ‚Kd®Ô Æ®Ïh-ÅÃy¯äo "„¾¬Ço-ªŒn¿ª Íäæ®©Ç ©Ç¦µŒ-ŸÄ-§½Õ¿ ªŒÖ{xÊÕ wå„jXä-{Õ-„¾ªŒª Íäæ® §½ÕÅÃo™Ö ²Ä'êá! "„¾è™ ‚Ÿ¿-ªŒ-ºÂ¿Ù Âí™-«Ö-Ê-XçÕiÊ ‚¿Ùu-å„Fq ꪆϧçÖ å„J-T-Åä¯ä ‚Kd-®ÔÂË ©Ç¦µÇ™ „¾ª{. ƒ©Ç ͵ÃKb™ «Õª{ å„šËd "„¾•Ç-Ÿ¿-ªŒ-ºÊÕ ÈªŒÕa ªÃæ®-®¾Õ-Âî«œ¿ª ‚Kd-®ÔÂË ‚Žt£¾Ç-ÅÃu ®¾Ÿ¿%¬Áª ÂßÄ?
***************************************
EENADU
EDITORIAL
å„-{Õd-ÿ-œË ªÃ-Ÿ¿Õ... -T-{Õd-¦Ç-{Õ ÂÃ-Ÿ¿Õ
-‚-Jn¿ -«u-«®¾n¿٠„¾-{d-E -«u-«²Ä-§½Õª
Ÿä ¬Áª 2010Ð11©ð ‡E-NÕC ¬ÇŽª, 2011Ð12©ð ÅíNÕt-C-¬ÇŽª «%Cl´-êª{Õ ²ÄCµª-ÍÃ-™ª˜ä «u«-²Ä-§½Õ- «%-Cl´-êª{Õ Â¿F®¾ª ¯Ã™Õ'¹Õ ¬ÇŽª …ªœÄ-™E "„¾ŸµÄ-Ê-«Õª"A ‚Jn¿ ®¾™-£¾É-ŸÄªŒÕ œÄ¿dªý ®Ï.ªŒª-'¹-ªÃ-è¯þ ƒšÌ-«™ ÆGµ-"¤Ä-§½Õ-„¾-œÄfªŒÕ. "„¾®¾ÕhŽª Ÿä¬Á ‚Jn¿ «u«-®¾n¿Ù, «u«-²Ä-§½Ö-EÂË ®¾ªÿª-Ÿµ¿-XäÕ-©äŸ¿Õ. å„{Õd-ÿ-œ¿Õ™Õ, 憪ý-«Ö-骈{Õx «u«-²Ä-§½Ö-EÂË Ÿ¿Â¿ˆE „¶¾©Ç™Õ. «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'¹ª©ðÂÃF, «u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ¿ªå„-F-©ðx-ÂÃF ŸäQ§½Õ, ©äŸÄ NŸäQ "„¾Å½u¿~ å„{Õd-ÿ-œ¿Õ™ •Çœ¿-©äŸ¿Õ. ¨ „¾J-®Ïn-Žթðx ƒªÅ½šË «%Cl´-êª{Õ ²ÄŸµ¿u-XäÕ¯Ã? ¦µÇªŒÅ½ ®¾Ön™ ŸäQ§½Õ …ŽpAh (>.œË.-„Ï.)©ð «u«-²Ä§½Õª XÃšÇ ¨ ªîVÂ¿Ú 17.5 ¬ÇŽª'à …ªC. ƪá-Ê-„¾p-šËÂÌ ¦µÇªŒÅ½ ²ÄdÂú «Ö骈šðx «u«-²Ä-§½Ö-EÂË Íî{Õ Ÿ¿Â¿ˆ-¿-¤ò-«œ¿ª ‡ªÅ½ Nœ¿ÖfªŒª! £¾ÇJŽ N„¾x«ª ÂêŒ-ºª'à ¦µÇªŒÅ½ «u«-²Ä§½ÕªŒª'¹ª ªŒÖ„¾Û-êª-È©ä «ÖJ-¤ò-§½Öªá. ÂÃF, ŽªŒ-XÃ-A- ÂÃ-™ª©ð ¨ ªŒª'¹ª Í焾Ûp-Âî-Ÿ¿'¹_ ²Änªá©ð „¾Ûªî-'¹-NÕª-ͽ-©ä-¿-¤ò-ªáªC. «áÈuª'à '¹œ¿-*Ê éªªœ¿Õ Ÿ¿¬Ç-¦Çl©ðx ¤ÄJ-"¬Ç-NÕ¿ªŒª'¹ª ¦Ç'à «áªŸ¿Õ¿٠Ÿ¿Ö®¾Õ-éÂ-RxªC. 1990™ ‚ªŒª-¦µŒª©ð >.œË.-„Ï.©ð ŸÄŸÄ„¾Û 30¬ÇŽª'à …Êo «u«-²Ä§½ÕªŒª'¹ª XÃšÇ ¯äœ¿Õ 17.5¬ÇÅÃ-EÂË Å½T_¤ò-«-œÄ-EÂË ÂêŒ-º-«ÕŸä.
æ®-Ÿ¿u ®¾Ö-<-™Õ -Æ-«®¾ªŒª
¨ \œÄC ÊÕª* "¤ÄªŒª-¦µŒ-«Õ-«Û-ŽÕÊo Ÿ¿¬Ç-ÿlª©ð «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª'¹ª ‡ªÅ½-XäÕ-ªŒÂ¿Ù «%Cl´ ²ÄCµ-®¾Õhª-Ÿ¿-Êo-ŸÄ-E-OÕŸä ¦µÇªŒ-Ž-Ÿä¬Á ®¾OÕ-¿%Ž ÆGµ-«%Cl´ ‚ŸµÄ-ªŒ-„¾œË …ªC. ÂÃF, „¾J-®ÏnA EªÃ¬Á ¿L-T-²òhªC. "„¾¦µŒÕŽyª EªŒy-£ÏǪ-*Ê •ÇB§½Õ Ê«â¯Ã ®¾êªy "„¾ÂꌪРXäêª-ŸÄJ ŸíJ-ÂËÅä «u«-²Ä-§½ÖEo «C-L-Xä-§½Õ-œÄ-EÂË 40¬ÇÅÃ-EÂË å„j'à ¦µÇªŒ-B§½Õ éªjÅ½Õ™Õ ®¾ª®Ï-Ÿ¿l´ª'à …¯ÃoªŒÕ. Ÿä¬Áª©ð «âœËª{ 骪œíª-ŽÕ-™-«ÕªC "'ëÖ-©ðx¯ä E«-®Ï-®¾Õh-¯ÃoªŒÕ. XÃJ©ð 60¬ÇÅÃ-EÂË å„j'à «u«-²Ä-§½Õ-ŸÄ-ªŒÕ©ä. Ÿä¬Á ®¾ªŒy-Åî-«á-'Ç-Gµ-«%-Cl´ÂË ÆŽuªÅ½ ÂÌ™-¿-XçÕiÊ ªŒª'¹-NÕC. ¨ ¯ä„¾-Ÿ±¿uª©ðÐ «u«-²Ä§½Õª„¾{x éªjŽÕ-™Â¿Ù ‚®¾ÂËh ŽT_-¤ò-«œ¿ª "„¾«Ö-Ÿ¿-¿ªŒ „¾J-ºÇ«Õª. DªÅî, Æ«-®¾-ªÃ-™-XäÕ-ªŒÂ¿Ù «u«-²Ä§½Õ C'¹Õ-ÿ-œ¿Õ™Õ ªÃXä-XçÖ-ÊÊo ¦µŒ§½Ö-ÊÕ-«Ö-¯Ã™Õ ¿™Õ-'¹Õ-ŽÕ-¯Ãoªá. éªjÅ½Õ™Õ «u«-²Ä-§½Ö¯äo «Ÿ¿Õ-™Õ-Âî-«-™-®ÏÊ „¾J-®ÏnA \ªŒp-œËÅä N„¾-J-ºÇ-«Ö™Õ ÆE-XêŒuª. G§½Õuª, '¿Õ-«Õ™Õ, ͽ鈪Œ, Å䧽Ö¿Ù, «áŽ-¿-ŸµÄ-¯Ãu™Õ, „¾Ah NE-§çÖ'¹ª N†¾-§½Õª©ð "„¾„¾ª-ͽª-©ðE Xç៿šË «âœ¿Õ-Ÿä-¬Ç©ðx ŠÂ¿-šË'à …Êo ¦µÇªŒÅý, C'¹Õ-ÿ-œ¿Õ™Õ 優Œ-'¹-¿-¤òÅä ÆA-å„Ÿ¿l ‚£¾É-ªŒ-ŸµÄ-¯Ãu™ C'¹Õ-«Õ-A-ŸÄ-ªŒÕ'à NÕT-L-¤ò-«-™®Ï «®¾ÕhªC. ‚ *¯ço™Õ ƒ„¾p-šËê ¤ñœ¿-'¹-œ¿Õ-ŽÕ-¯Ãoªá. Ÿä¬Áª ƒ„¾p-šËê 償¿l-Xçá-Žhª©ð ͽ鈪Œ C'¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-Âî-«-™-®Ï-«-²òhªC. G§½Õuª, '¿Õ-«Õ-™-«ªšË "„¾ŸµÄÊ ‚£¾É-ªŒ-ŸµÄ-¯Ãu-™-ÊÖ C'¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-Âî-«-™®Ï «æ®h „¾J-®ÏnA ®¾ªÂËx-†¾dª'à «ÖªŒÕ-ŽժC. ¨ ¯ä„¾-Ÿ±¿uª©ðÐ ¦µÇªŒÅ½ ‚Jn¿ «u«-®¾n¿Ù, «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'Ã-EÂË «ÕŸµ¿u Æ'Ã-Ÿµ¿ª'à E™*, «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'¹ª©ð å„{Õd-ÿ-œ¿ÕLo E™Õ-«-J-®¾ÕhÊo ƪ¬Ç-™å„j ͽJaª-ͽ-«-™-®ÏÊ Æ«-®¾ªŒª …ªC.
«ÖªŸ¿uª 2008©ð ‚Jn¿ «u«-®¾nÊÕ „¾šËd-„Ô-œËª-*ªC. 2009 *«-J-¿©Çx ÆC Åí™-T-¤ò-«œ¿ª "¤ÄªŒª-¦µŒ-XçÕiª-Ÿ¿E ‚Jn-¿-Xä-Žh™Õ ƪ{Õ-¯ÃoªŒÕ. ‚Jn¿ «u«®¾n¿٠ÍçªCÊ ŸÄŸÄ„¾Û "„¾A ªŒª'¹ª-©ðÊÖ «Õª* «%Cl´ ÊXçÖ-Ÿ¿-«Û-ÅîªC. ‡ªÅî «áÈu-XçÕiÊ «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'¹ª©ð «%Cl´ ¯Ã«Õ-«Ö-"Žª-'Ã¯ä …ªC. EªŒÕœ¿Õ Ÿä¬Áª-©ðE ÂíEo "¤ÄªÅÃLo ¿ªŒ«Û ÂØäæ®h, «ÕJ-ÂíEo "¤ÄªÅÃLo «ªŒŸ¿ «áªÍç-AhªC. ŸÄE-«™x Ÿä¬Á «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'Ã-EÂË Æ¤ÄªŒ ʆ¾dª XÚË-LxªC. «Õªî-Xçj„¾Û, ¦µÇªŒ-B§½Õ ²ÄdÂú «Ö骈šü ¿{d™Õ ÅçªÍ½Õ-ÂíE „¾ªŒÕ-'¹Õ™Õ å„šËdªC. 16 \@Áx©ð ‡„¾Ûp-œ¿Ö-©ä-ʪ-Ž'à «%Cl´ ÊXçÖŸ¿Õ Íä®ÏªC. ¦µÇªŒ-B§½Õ ‚Jn-¿-«u-«®¾n ®ÏnA-'¹-ŽÕ-™Â¿Ù ÆŸ¿lª „¾˜äd ²ÄdÂú «Ö骈šü, «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª'¹ª ¿†¾d-Ê-³Äd-™ÊÕ "„¾A-„¶¾-Lª-„¾-•ä-§½Õ-¿-¤ò-«-œ¿-XäÕ-NÕšË? «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª'¹ª ²ÄŸµ¿-¿-¦Ç-Ÿµ¿-ÂÃLo ¦µÇªŒÅ½ ²ÄdÂú «Ö骈{Õx "„¾A-Gª-Gª-ͽ-¿-¤ò-«-œÄ-EÂË ÂꌺªÐ ‡¯þ.-‡-®þ.ƒ. E„¶Ôd ©äŸÄ G.‡-®þ.ƒ. 宯çq-Âúq-™©ð «u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ƪ¬Ç-©äO ©ä¿-¤ò-«-œ¿XäÕ. DªÅî, ¦µÇªŒÅ½ «u«-²Ä§½ÕªŒª'¹ª «ÕÊ ‚Jn¿ «u«-®¾n©ð ¦µÇ'¹«Ö, ÂÃŸÄ Æ¯ä "„¾¬Áo Ž©ã-ŽÕh-ÅîªC. ÆFo „¾{dº "¤ÄªÅÃ-™Â¿Ù ®¾ªÿª-Cµª-*Ê Æª¬Ç™Õ …Êoª-Ÿ¿Õ-«©äx ‡¯þ.-‡-®þ.ƒ. E„¶Ôd, G.‡-®þ.ƒ. 宯çqÂúq å„jå„jÂË ‡'¹-¦Ç-¿Ù-ŽÕ-¯Ão-§½Õ-¯äC ®¾p†¾dª. «u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ¿ªå„-F-™Â¿Ù ®¾Ö<©ðx ²Änʪ Ÿ¿Â¿ˆ-œ¿ª-©äŸ¿Õ. ©ð£¾É™Õ, ¦ÇuªÂ˪'þ, XçÖšÇ-ªŒÕ-XÃ-£¾Ç-¯Ã™Õ, ͽ«á-ªŒÕÐ-®¾-£¾Ç-è-XÃ-§½á«Û, ²ÄªêÂ-A¿, ®ÏnªÃ®Ïh XÃu¤ÄªŒ ‚ŸµÄªŒ ®¾Ö<-©ä- Ž„¾p «u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ®¾Ö<™Õ «ÕͽÕa-éÂj¯Ã ¿E„Ϫ-ͽ-œ¿ª-©äŸ¿Õ. ²ÄdÂú «Ö骈šü ‚Jn¿ ©ÇXÃ-Ÿä-O©ðx «u«-²Ä§½Õ ®¾Ö<-™Â¿Ù ²Änʪ Ÿ¿Â¿ˆ-¿-¤ò-«-œ¿ªÅî «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'¹ª©ð wå„jXä{Õ å„{Õd-ÿ-œ¿Õ-™Â¿Ù Æ«-ÂìÁª ©ä¿٪-œÄ-¤ò-ÅîªC. NŸäQ ®¾ª²Än-'¹Å½ å„{Õd-ÿ-œË-ŸÄ-ªŒÕ™Õ ²ÄŸµÄ-ªŒ-ºª'à ¨ 骪œ¿Õ ‡êÂqa´ª-°™ ®¾Ö<-™¯ä "¤Ä«Ö-ºË-¿ª'à B®¾Õ-Âíª-šÇªŒÕ. ®¾Ö<©ðx «u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ¿ªå„-F™Õ ©ä¿-¤ò-«-œ¿ªÅî, XÚ˩ð XêŒÕ å„{Õd-ÿ-œ¿Õ™Õ å„{d-©ä-¿-¤ò-ŽÕ-¯ÃoªŒÕ.
Æ®¾™Õ, «u«-²Ä§½ÕªŒª'¹ª©ð wå„jXä{Õ å„{Õd-ÿ-œ¿Õ™ Æ«-®¾ªŒª \«áª-Ÿ¿-ÊoC ‚©ð-*ª-ͽ-Ÿ¿'¹_ "„¾¬ìo. ‚Jn¿ «u«-®¾n-©ðE ƒÅ½ªŒ ªŒª'Ã-™-«Ö-Cêª «u«-²Ä§½ÕªŒª'¹ª Nè-§½Ö™Õ ²ÄCµª-ÍÃ-™ª˜ä "„¾¦µŒÕŽy ƪœ¿-Ÿ¿ª-œ¿™Õ «Ö"ŽXäÕ ®¾J-¤ò«Û. „¾œ¿-ÅççÖ, ©äŸî ÅçL-§½ÕE XÃÊ-™-OÕŸ¿ ‚ŸµÄ-ªŒ-„¾œË 60¬ÇŽª éªjÅ½Õ™Õ «u«-²Ä§½Õª ²ÄT-®¾Õh-¯ÃoªŒÕ. \œÄ-C-"ÂËŽª «ªŒÂ¿Ù ͽ鈪Œ ‡'¹Õ-«ÕA Íä®ÏÊ «ÕÊ-Ÿä¬Áª, ŠÂ¿ˆ \œÄC XÃÊ-™Õ-„¾-œ¿Â¿ „¾ª{ ʆ¾d-¤ò-'ïä 2008Ð09©ð 50™Â¿~™ {ÊÕo™ ͽ鈪Œ C'¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-Âî-«-™®Ï «*aªC. «ÕÊ «u«-²Ä§½Õ ªŒª'¹ª ŸçjXÃ-Dµ-ʪ'à «ÖJª-Ÿ¿-Ê-œÄ-EÂË ¨ Xî¾h-Xéä EŸ¿-ªŒz-¯Ã™Õ. 37 \@Áx©ð ‡Êoœ¿Ö ©äʪŽ B"«-²Änªá ¿ªŒ«Û Åꜿ-Nª-ͽ-œ¿ª-«™x G§½Õuª C'¹Õ-ÿœË 17¬ÇŽª ŽT_-¤ò§äÕ "„¾«ÖŸ¿ª …ªC. Ÿ¿¬Ç-¦Çl-™Õ'à G§½Õuª ‡'¹Õ-«ÕA Í䮾ÕhÊo ¦µÇªŒÅý, ƒ„¾Ûpœ¿Õ G§½Õuª C'¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-Â¿Ù¯ä „¾J-®ÏnA …Žp-Êo-«Õ-«Û-ÅîªC. «Íäa \œÄD XÃÊ™Õ „¾œ¿Â¿, „¾ª{™Õ ʆ¾d-¤òÅä å„Ÿ¿l-²Än-ªá©ð C'¹Õ-«Õ-Å½Õ™Õ Í䮾Õ-Âî-«œ¿ª N¯Ã «Õªî-«ÖªŒ_ª …ªœ¿Ÿ¿Õ. ŠÂ¿-Xçj„¾ÛÐ Ÿä¬Áª©ð ¿{-¿{, «Õªî-Xçj„¾ÛРƯä-¿-Ÿä-¬Ç©ðx G§½Õuª E™y™Õ ŽJ-T-¤ò-«-œ¿ªÅî ¦µŒ§½Öª-Ÿî-@Á-Ê™Õ ÍçªCÊ ¦µÇªŒÅý, EªŒÕœ¿Õ G§½Õuª ‡'¹Õ-«Õ-ŽÕLo Eæ†-Cµª-*ªC. ŸÄªÅî "„¾„¾ª-ͽ-XÃu-„¾hª'à G§½Õuª Ÿµ¿ªŒ™Õ ¦µÇK'à å„J-'êá. «ÕÊ-Ÿä-¬Áª©ð «Õªî-²ÄJ …ŽpAh ŽT_Åä, "„¾„¾ªÍ½ «Ö骈{Õx «ÕSx ¿ٟä-™Õ-ÂÃ-«œ¿ª 'ǧ½Õª.
¦µÇªŒÅ½ «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª'¹ª ÿ£¾Ý-«áÈ ®¾XÃ-@ÁxÅî ®¾Å½-«Õ-Ž-«Õ-«Û-ÅîªC. éªjŽՙ ‚Jn¿ „¾J-®Ïn-Aå„j „¾ª{ …ŽpAh ‚ŸµÄ-ªŒ-„¾-œ¿Õ-ÅîªC. «u«-²Ä§½Õ …ÅÃp-Ÿ¿Ê ®¾hªGµª-*-¤ò-ªáªC. ‚£¾ÉªŒ …Žp-ŽÕh™ E™y, ¬ÁßCl´ ®¾Ÿ¿Õ-¤Ä-§½Ö™Õ ©ä«Û. éªjŽՙ ‚Jn¿ ®ÏnA-'¹-ŽÕLo XçÕªŒÕ-'¹Õ-„¾-êªaª-Ÿ¿Õ¿٠ŽT-ʪ-Ž'à „¾ªŒ-„¾A ™Gµª-ͽ-œ¿ª-©äŸ¿Õ. «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'¹ª-©ðÂË "„¾¦µŒÕŽy, wå„jXä{Õ å„{Õd-ÿ-œ¿Õ™Õ 骪œ¿Ö "„¾«-£ÏÇ-æ®h¯ä ¨ ®¾XÃ-@ÁxÊÕ D{Õ'à ‡Ÿ¿Õ-ªíˆE, ®¾«Õ-®¾u-©ðxª* ÿ§½Õ-{-„¾-œ¿-šÇ-EÂË O™-«Û-ŽժC. ®¾«Ö-ÍêŒ ²ÄªêÂ-A¿ (‰.G.) ªŒª'¹ª, Xçá¦ãj©ü ˜ãL-¤¶ò¯þ, NŸ¿Õu-ŽÕh-«ªšË ªŒª'Ã™Õ „¾ÜJh'à "„¾¦µŒÕŽy EŸµ¿Õ-™-OÕŸä ‚ŸµÄ-ªŒ-„¾-œ¿-{ª-©äŸ¿Õ. wå„jXä{Õ »ÅÃq-£ÏÇ-Â¿Ù™Õ ‡ªŸ¿ªî ¨ ªŒª'éðx ¦µÇK'à å„{Õd-ÿ-œ¿Õ™Õ å„œ¿ÕŽկÃoªŒÕ. DEo '¹«Õ-Eª-ÍÃL.
„¾-J-"¬Á-«Õ-™ ®¾ªŒ®¾-Ê å„-Ÿ¿l„Ô-{
«u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ¿ªå„-F©ðx NŸäQ "„¾Å½u¿~ å„{Õd-ÿ-œ¿Õ-™Â¿Ù ‚²ÄˆªŒª ©ä¿-¤òÅä wå„jXä{Õ ¦µÇ'¹-²Äy«Õuª ‡©Ç ²ÄŸµ¿u-„¾-œ¿Õ-ŽժC? ‡êÂqa´ª-°™Õ ƒ„¾p-šË-éÂj¯Ã G.‡-®þ.ƒ., ‡¯þ.-‡-®þ.ƒ. «u«-²Ä§½Õ ®¾Ö<-™ÊÕ "„¾Xä-¬Á-å„-šÇdL. E„¶Ôd, 宯çq-Âúq-™©ð Xçj„¾-K-ÅÃu-™ÊÕ ®¾J-Íä-§½Õ-œÄ-EÂË …„¾-"¿-NÕª-ÍÃL. «u«-²Ä§½Õ ®¾Ö<-Åî-¤Ä{Õ E„¶Ôd, 宯çqÂúq ²ÄdÂú «Ö骈šü ®¾Ö<©ðx «u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ¿ªå„-F-™Â¿Ù Íî{Õ ƒ«y-œ¿ª-«™x ÅÃ•Ç å„{Õd-ÿœË, ²ÄªêÂ-A¿ „¾J-•Çcʪ ƪŸ¿Õ-¦Ç-{Õ-©ðÂË «*a «u«-²Ä§½ÕªŒª'¹ª '¹º-F-§½Õª'à „¾Ûªî-'¹-NÕ-®¾ÕhªC. ®¾y™p-ÂÙ ™Gl´E ‚PªÍä XÃu¤Ä-ªŒÕ™Õ, DªŒ`-ÂÃ-L¿ "„¾§çÖ-è-¯Ã-™å„j Ÿ¿%†Ïd 儘äd å„{Õd-ÿ-œË-ŸÄ-ªŒÕ™Õ ¨ ªŒª'¹ªå„j ÆNÕ-ÅÃ-®¾ÂËh "„¾Ÿ¿-Jzª-ͽ-œÄ-EÂË O™-«Û-ŽժC. ŸÄE-«™x «u«-²Ä§½Õ ®¾ª®¾ˆ-ªŒ-º™Õ Xä'¹-«ªÅ½ª Í䧽Ö-™Êo ŠAhœË "„¾¦µŒÕ-Žyªå„j 優ŒÕ-'¹Õ-ŽժC. ®¾éªjÊ ®¾ª®¾ˆ-ªŒ-º-™-«™x ¨ ®¾ª®¾n™Õ, éªjÅ½Õ™Õ ®¾ªÿª-CµÅ½ „¾Â~Ã-™Åî ¿†¾d-®¾Õ-'Ç™Õ „¾ªÍ½Õ-Âî-«-œÄ-EÂË Æ«-ÂìÁª …ª{ÕªC. «u«-²Ä§½Õ …Žp-ŽÕh™ÕÐ «Ö骈{x «ÕŸµ¿u ÆÊÕ-®¾ª-ŸµÄʪ \ªŒp-œ¿Õ-ŽժC. «Ö骈šðx ÊÕª* å„{Õd-ÿœË, ²ÄêÂ-A¿ „¾J-•Çcʪ ƪŸ¿Õ-¦Ç-{Õ-©ðÂË ªÃ«-œ¿ª-«™x «u«-²Ä§½Õ ‚ŸµÄªŒ ¿ªå„-F™ ²Ä«ÕªŒl´uª XçÕªŒÕ-'¹Õ-„¾-œ¿Õ-ŽժC. éªjÅ½Õ™Ö «u«-²Ä§½Õ …ŽpAh 優„¾Û-Ÿ¿-™Â¿Ù ŽTÊ „¾Ÿ¿l´-Å½Õ™Õ ÆÊÕ-®¾-Jª-ͽ-'¹-™Õ-'¹Õ-ÅêŒÕ. ÆCµÂ¿ ‚ŸÄ§½Õª ƒÍäa „¾ª{-™-Xçj„¾Û «Õ@Áx-'¹-™Õ-'¹Õ-ÅêŒÕ. ŸÄE-«™x ®¾ªŒ-„¶¾-ªÃ™Õ å„JT, ‚£¾ÉªŒ "Ÿ¿Xîu-™s-ºÇ-EÂË Æœ¿Õf-¿{d „¾œ¿Õ-ŽժC.
ŽŸ¿Õ-„¾J £¾ÇJŽ N„¾x«ª ‡„¾p-šË-éÂj¯Ã ²ÄÂÃ-ªŒ-XçÕiÅäÐ ŸÄE ŸÄyªÃ ‡Ÿ¿Õ-ªíˆ-Ê-«-™-®ÏÊ ®¾XÃ@Áßx, ÆCµ-'¹-NÕª-ÍÃ-LqÊ ®¾«Õ-®¾u™Õ ÆŽuªÅ½ ÂËx†¾d-XçÕi-ÊN. ƒC-«-ªŒÂ¿Ù £¾ÇJŽ N„¾x«ª Åç*a-Ê-„¾Ûpœ¿Õ ¦µŒÖ'¹ªŒs´ è©Ç™Õ „¾Û†¾ˆ-™ª'à …¯Ãoªá. "ÂËNÕ-®¾ª-£¾É-J-ºÕ™Õ, ‡ªŒÕ-«Û™ ÂêŒ-ºª'à ¦µŒÖ²ÄªŒª ÂÌ~ºËª-ͽ-©äŸ¿Õ. ŸÄªÅî "¤ÄªŒª-¦µŒª©ð …ÅÃp-Ÿ¿-¿Ž 優¤ñª-CªC. «u«-²Ä-§½Õª©ð ªŒ²Ä-§½Õ-¯Ã-™ÊÕ Nͽ-¿~-º-ªŒ-£ÏÇ-Žª'à …„¾§çÖTª-ͽ-œ¿ª-«™x DªŒ`-ÂÃ-™ª©ð …ÅÃp-Ÿ¿-¿Ž Ÿçÿs-A-ÊoC. ƒ©ÇªšË Æ«-ªî-ŸµÄ™Õ ‡Eo …¯Ão, 骪œî £¾ÇJŽ N„¾x«ª Ž¿~-ºÇ-«-®¾ªŒª. 骪œî £¾ÇJŽ N„¾x«ª «æ®hÐ NŸÄu-«ª-ŽՙÕ, «Ö骈{Õx, å„{Õd-ÿ-œË-ŸÄªŒÕx, „¾{dº "¤ÄªB-§½á™Õ, ‚Jn¿ «u«-®¾n-©ðE XúË-èu-«-ªÃ_™Õ ®¾£¾É ®¾«Ö-èª-©ðE NNŸµ¿ "¬ìºÕ™ N®¾h%Ž ¦µÇ'¹-²Äy«Õuª …ª˜ä¯ä ÆC Nè-§½Õ-«ª-Ž-«Õ-«Û-ŽժC. «u«-²Ä-§½Õ-ªŒª-'ÃEo ƒÅ½ªŒ „¾J-"¬Á-«Õ-™Åî ®¾«Ö-ʪ'à „¾J-'¹-ºËª-ͽ-œ¿ª-Åî-¤Ä{Õ, éªjŽÕ¿٠‚Jn¿ «u«-®¾n©ð ¦µÇ'¹ª ¿Lpª-ͽ-«-™-®ÏÊ Æ«-®¾ªŒª …ªC. å„{Õd-ÿ-œ¿Õ™Õ ŸµÄªÃ-@Áª'à "„¾«-£ÏÇæ®h Ž„¾p ¨ ªŒª'¹ª ÿAÂË ÿ{d-¿-{d-•Ç-™Ÿ¿Õ. ©ä¿-¤òÅä, ƒ„¾Ûpœ¿Õ ͽ鈪Œ C'¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-Âíª-{Õ-Êo˜äx, ƒÂ¿å„j ÆEo-ªŒ-ÂÙ ®¾ªŒ-Â¿Ù™Ö NŸä-¬Ç-™ÊÕª* Åç„Ïpª-ͽÕ-Âî-«-™-®ÏÊ Ÿ¿Õ®ÏnA …Žp-Êo-«Õ-«Û-ŽժC.
(ªŒÍ½-ªáŽ ¦µÇªŒ-B§½Õ éªjÅ½Õ ®¾ª„¶¾Ö™ ®¾«ÖÈuÐ
®Ï.‰.-‡-„¶þ.‡. "¤Ä•ãÂúd œçjéª-¿dªý)
***************************************
EENADU
EDITORIAL
"¤Ä--«Ö-ºË¿ -N-Ÿ¿u¿٠-Ÿ¿'¹_-J-ŸÄ-J
å®NÕ-®¾dªý „¾Ÿ¿l´-A
-¦µÇ ªŒ-Åý--©ð ‡Eo N¬Áy-N-ŸÄu-™-§½Ö™Õ å®NÕ-®¾dªý NŸµÄ-¯ÃEo ÆÊÕ-®¾-J-®¾Õh-¯Ãªá? DEå„j ¿*a-Ž-XçÕiÊ '¹ºÇª-ÂÃ-©ãjÅä ƪŸ¿Õ-¦Ç-{Õ©ð ©ä«Û. ÂÃF, ²ÄªêÂ-A¿ NŸÄu ®¾ª®¾n©ðx ®¾'Ã-EÂË å„j'à ¨ „¾Ÿ¿l´A ¤ÄšË-®¾Õh-¯Ãoªá. ‰.‰.-šË.™Õ, ‰.‰.-‡ª.™Õ XÚ˩𠅯Ãoªá. "„¾¦µŒÕŽy EªŒy-£¾Çº©ðE ÂíEo ²ÄªêÂ-A¿ ¿@Ç-¬Ç-™™Ö ‚ ŸÄJ-©ð¯ä Êœ¿Õ-®¾Õh-¯Ãoªá. •ã.‡-¯þ.§½á., å£jÇŸ¿-ªÃ-¦ÇŸþ N¬Áy-N-ŸÄu-™§½Õª «ªšËO ‚ ¦Ç{-©ð¯ä ²Ä'¹Õ-ŽÕ-¯Ãoªá. ƒ©ÇªšË ®¾ª"„¾-ŸÄ§½Õ N¬Áy-N-ŸÄu-™-§½Ö©ðx ÍÃ©Ç ¦µÇ'¹ª å®NÕ-®¾dªý NŸµÄ-¯Ã-EÂË Ÿ¿ÖªŒª-'Ã¯ä …¯Ãoªá. XÃšË ®¾ªÈu ‡ªÅ½-ÊoC EJl-†¾dª'à Í焾p©äª. ÆŽu-CµÂ¿ NŸÄu-ªŒÕn™Õ ¨ „¾J-Cµ-©ðÂË ªÃE-«Ö{ Xî¾h«ª. ÂíEo ÂíŽh N¬Áy-N-ŸÄu-™-§½Ö™Õ ƒ„¾Ûp-œË-„¾Ûpœä ¨ C¬Á'à «Õ@Áßx-ŽÕ-¯Ãoªá. ¨ ƪ¬Áªå„j NXÃ-ŸÄ-EÂË œµËMx N¬Áy-N-ŸÄu-™§½Õª êª"Ÿ¿ GªŸ¿Õ-«Û'à «ÖJªC. ¤ò®¾Õd-"'Ã-œ¿Õu-§äÕ-†¾¯þ ²Änªá NŸÄu-ªŒÕn™Õ å®NÕ-®¾d-ªý¿٠N«á-Ȫ'à ©äªŒÕ. "'Ãœ¿Õu-§äÕ-†¾¯þ ²Änªá©ð ¨ NŸµÄ-¯ÃEo "„¾Xä-¬Á-儘äd N†¾-§½Õª-©ð¯ä *Âíˆ-*a-„¾-œ¿Õ-ÅîªC. ÆŸµÄu-„¾-¿٩ðx ÆŽu-Cµ-Â¿Ù™Õ å®NÕ-®¾dªý „¾Ÿ¿l´A ÂÕ-Âî-«-œ¿ª-©äŸ¿Õ. "„¾®¾ÕhŽ NŸµÄ-¯Ã¯äo ÂíÊ-²Ä-Tæ®h ¦Ç«Ûª-{Õª-Ÿ¿-ÊÕ-Âíª-{Õ-¯ÃoªŒÕ. „¾ªŸí-NÕtŸî ¬ÁÅÃÿlª «ÕŸµ¿u©ð «ÕÊ Ÿä¬Áª©ð N¬Áy-N-ŸÄu-™-§½Ö™Õ \ªÃp-{-§½Öuªá. ¦ðŸµ¿-¯Ã-„¾-Ÿ¿l´-A©ð, „¾K-¿~™ EªŒy-£¾Ç-º©ð ¯ÃšË ÊÕª* ¯äšË-ŸÄÂà «ÖªŒÕp ©äŸ¿Õ.
å®NÕ-®¾dªý NŸµÄ-¯ÃEo "'Ãœ¿Õu-§äÕšü NŸÄu-ªŒÕn-™Â¿Ù «Jhª-„¾-•ä-§½Õ-¿-¤òÅä „¾J-®ÏnA ‡Â¿ˆœË 'íª'¹œË Æ¿ˆœ¿ «ÖC-J-'Ã¯ä …ªœË-¤ò-ŽժC. "G{¯þ, ÆXçÕ-J-Âéðx ÆÊÕ-®¾-J-®¾ÕhÊo „¾Ÿ¿l´-ŽÕLo ¨ ®¾ªŸ¿-ªŒs´ª'à "„¾²Äh-Nª-ÍÃL. ¨ Ÿä¬Ç©ðx "'Ãœ¿Õu-§äÕšü ²Änªá ®¾£¾É "„¾A Ÿ¿¬Á-©ðÊÖ å®NÕ-®¾dªý NŸµÄʪ Æ«Õ-™Õ-Íä-®¾Õh-¯ÃoªŒÕ. -ŸÄ-Eå„j ‡©ÇªšË ƦµŒuª-Ž-ªÃ-™Ö «u¿hª Âë-œ¿ª-©äŸ¿Õ. "G{-¯þ©ð „¾Ÿ¿-£¾É-êª@Áßx ŸÄšËÊ NŸÄu-ªŒÕn©ðx ®¾'Ã-EÂË å„j'à ²ÄªêÂ-A¿ NŸ¿u ƦµŒu-®Ï-®¾Õh-¯ÃoªŒÕ. ÆXçÕ-J-Âéð 骪œ¿Õ ªŒÂÙ ¿@Ç-¬Ç-™™Õ …¯Ãoªá. ŠÂ¿ XçÖ®¾hªŒÕ „¾J-•Çcʪ ®¾J-¤ò-Žժ-Ÿ¿-ÊÕ-Âí-¯ä-XêŒÕ 骪œä@Áx œË"U Âéä-°©ð Í䪌-ÅêŒÕ. N®¾h%Ž N•Çcʪ ®¾«á-¤Ä-Jbª-ͽÕ-ÂíE, «ÕJªÅ½ «áªŸ¿Õ¿٠Xç@Áx-Ÿ¿-™-ͽÕ-¿Ù-Êo-XêŒÕ ¯Ã™Õ-ê'@Áx œË"U ÂÕq Íä²ÄhªŒÕ. «ÕÊŸä¬Áª©ð ²ÄŸµÄ-ªŒº NŸ¿u¿Ù, ¯çj„¾Û-ºÇu™Õ Æ™-«-ªŒÍä NŸ¿u¿٠«ÕŸµ¿u ÅêŒ-Ž-«ÕuXäÕ …ªœ¿-{ª-©äŸ¿Õ. ŸÄªÅî ƧçÖ-«Õ§½Õª \ªŒp-œ¿Õ-ÅîªC. 骪œ¿Õ ªŒÂÙ NŸ¿u ¦ðCµªÍä ÆŸµÄu-„¾-¿ٙ XäŽ-¯Ã-©ðxÊÖ å„Ÿ¿l'à ÅäœÄ™Õ …ªœ¿-{ª-©äŸ¿Õ. „¶¾L-Žª'à ©äE-¤òE ®¾«Õ-®¾u™Õ ‡Ÿ¿Õ-ªŒ-«Û-ŽÕ-¯Ãoªá. «ÕÊ-®¾Õ-å„šËd NŸÄu-¦ð-Ÿµ¿Ê Íäæ® ÆŸµÄu-„¾-Â¿Ù™Õ Å½T_-¤ò-ŽÕ-¯ÃoªŒÕ. ƒ©ÇªšË „¾J-®Ïn-Žթðx å®NÕ-®¾dªý „¾Ÿ¿l´A "„¾Xä-¬Á-å„-{dœ¿ª ®¾Xéä. ‡ªŸ¿Õ-¿ª˜ä ¨ NŸµÄ-ʪ©ð ÆŸµÄu-„¾-Â¿Ù™Õ «ÕJª-Ž'à ¿†¾d-„¾-œÄLq …ª{ÕªC. „¾Ÿ¿l´A "„¾Âꌪ ¦ðCµª-ͽ-«-™®Ï …ª{ÕªC. ƪ˜ä, „¾E ®¾ª®¾ˆ%-A-©ð¯ä «ÖªŒÕp ªÃ«-™®Ï …ª{ÕªŸ¿Êo-«Ö{!
å®NÕ-®¾dªý „¾Ÿ¿l´A «™x «Õªî "„¾§çÖ-èʪ …ªC. «á¿ڈ Xç᣾Ǫ ÅçL-§½ÕE XÃéª-«ªî \œÄ-C-Âî-²ÄJ èXÃ-ÿÕ-„¾-"ÅÃ™Õ CCl NŸÄu-ªŒÕn™ ¦µŒN-†¾u-ŽÕhÊÕ EªŒg-ªáªÍä „¾J-®ÏnA Ž„¾Ûp-ŽժC. NŸÄu-ªŒÕn™ "„¾A¦µÇ ²Ä«Õ-ªÃnu-™ÊÕ ®¾ªÿª-CµÅ½ ¿@Ç-¬Ç™ ÆŸµÄu-„¾-Â¿Ù™Õ ®¾y§½Õª'à ‡„¾p-šË-¿-„¾Ûpœ¿Õ ƪͽ¯Ã X䧽Õ-œÄ-EÂË O™Õ \ªŒp-œ¿Õ-ŽժC. DE-«™x ÆŸµÄu-„¾-¿ٙÕÐ NŸÄu-ªŒÕn-™-«ÕŸµ¿u ®¾Eo-£ÏÇŽ ®¾Å½qª-ÿª-ŸµÄ™Õ \ªŒp-œ¿-Åêá. „¶¾L-Žª'à NŸÄu-"„¾-«Ö-ºÇ™Ö XçÕªŒÕ-'¹Õ-„¾-œ¿-Åêá. Ž«Õ OÕŸ¿ å„Ÿ¿l'à „¾E-¦µÇªŒª „¾œ¿E «u«-®¾n¿٠ƟµÄu-„¾-Â¿Ù™Õ Æ™-XÃ-{Õ-„¾-œË-¤ò-§½ÖªŒÕ. „¾ÜJh ²Ä«Õ-ªŒnuªÅî XêŒÕ „¾E-Íä-§½Õ-©ä-¿-¤ò-ŽÕ-¯ÃoªŒÕ. NŸÄu-ªŒÕn-™å„j ÆŸµÄu-„¾-¿Ù-™Â¿Ù E§½Õª-"Žº ¿ªŒ«Û. ÆŸµÄu-„¾-¿Ù-™å„j NŸÄu-ªŒÕn-™Â¿Ù '¹ÕJ-¿Ù-Ÿ¿-ªŒŸ¿Õ. ÊœË-*-Ê-¯Ão@Áßx Êœ¿-«F... ÆÊÕ-¿٪{Ö ‡«-J-ŸÄ-J©ð XêŒÕ ²ÄT-¤ò-ŽÕ-¯ÃoªŒÕ. ÆEo ²Än§½á©ðx å®NÕ-®¾dªý NŸµÄʪ "„¾Xä-¬Á-å„-œËÅä Ž„¾p „¾J-®ÏnA «ÖªŒŸ¿Õ. ‚ NŸµÄʪ "„¾Âꌪ "„¾A¦µÇ "„¾Ÿ¿-ªŒzÊ, NŸÄu-Gµ-«%Cl´ N†¾-§½Õª©ð ¦ÇŸµ¿u-ŽLo ÆŸµÄu-„¾-¿ٙÕ, NŸÄu-ªŒÕn™Õ ®¾«Ö-ʪ'à „¾ªÍ½Õ-Âí-Ê-«-™®Ï …ª{ÕªC. ¿™-®Ï-¿-{Õd'à «áªŸ¿Õ¿٠²Ä'¹-«-™®Ï …ª{ÕªC. å®NÕ-®¾dªý „¾Ÿ¿l´A ŸÄyªÃ¯ä …Žh-«Õ-²Änªá ¦ðŸµ¿Ê, «ÕCª„¾Û ²ÄŸµ¿uª. ¯Ãºu-XçÕiÊ NŸÄu-"„¾-«Ö-ºÇ™ ²ÄŸµ¿-ÊÂ¿Ù ÆŸä Ÿ¿'¹_-J-ŸÄJ.
«ÕÊ Ÿä¬Áª©ð ÆÊÕ-ÿªŸµ¿ NŸÄu-™-§½Ö™ «u«-®¾nÊÕ ÆÊÕ-®¾-J-®¾Õh¯Ãoª. 1857©ð ‚XçÖ-Cª-*Ê «u«®¾n ƒC. ™ªœ¿¯þ N¬Áy-N-ŸÄu-™§½Õª ¨ ªŒÂ¿-XçÕiÊ NŸÄu-«u-«-®¾n¿٠1858©ð¯ä Íç™Õx-<šÌ ªÃ®ÏªC. ŠÂ¿-šË-ÊoªŒ ¬ÁÅæÇl-™Õ'à «Õʪ ¤ÄŽ „¾Ÿ¿l´-A¯ä „¾{Õd¿٠Xä©Ç-œ¿Õ-ŽÕ-¯Ão-«ÕÊo «Ö{! ²ÄyªŒn- ¬Á-¿Ùh™ ®¾y"„¾-§çÖ-è-¯Ã-®¾ÂËh ÂêŒ-ºª-'Ã¯ä „¾J-®Ïn-A©ð «ÖªŒÕp ªÃ«-œ¿ª-©äŸ¿Õ. ƒ„¾p-šË-éÂj¯Ã NŸÄu ®¾ª®¾ˆ-ªŒ-º™Õ Í䄾-{d-¿-¤òÅä, ‡„¾p-šË-«Ö-C-J-'ïä XçÊÕ-¿-ÿ-œË-¤òÅê.
Ð œÄ¿dªý Æ"NÕ-Âú-®Ïª'þ
***************************************
EENADU
EDITORIAL
ŸÄyŸ¿¬Á •ðuA-Jxª-'Ã-™Õ
¦µŒ ¿Ùh™ °N-ÅÃ--©ðx-E ƪŸµ¿-ÂÃ-ªÃEo Åí™-Tª* •ðuŽÕ-™ÊÕ -Eªæ„ -P-«-Lª'Ã-Eo •ðuAJxª'¹-«Õª-šÇªŒÕ. Æ{Õ-«ªšË •ðuAJxª'Ã™Õ «ÕÊ-Ÿä-¬Áª©ð „¾¯çoª-œ¿Õ-¯Ãoªá. ƪŸ¿Õ©ð Xç៿-šËC '¹Õè-ªÃÅý©ðE ²ùªÃ†¾Z "¤ÄªÅ½ª©ð …Êo ²ò«Õ-¯Ã-Ÿ±¿-Lª'¹ª. "ÅäÅÃ-§½á-'¹ª©ð ªÃ«-ºÇ-®¾Õ-ªŒÕœ¿Õ ƒÂ¿ˆœ¿ Ž„¾-®¾Õq-Íä®Ï Å½Ê „¾C Ž™-™ÊÕ „¾ªŒ-«Õ-P-«Û-EÂË ®¾«Õ-Jpª-ÍÃ-œ¿ª-šÇªŒÕ. ŸÄy„¾-ªŒ-§½á-'¹ª©ð ¡Â¿%-†¾g-¦µŒ-'¹-XÃ-ÊÕœ¿Õ ¨ •ðuA-Jxª-'ÃEo ‚ªÃ-Cµª-*Ê{Õx „¾ÛªÃ-ºÇ™Õ ÍçÿÕŽÕ-¯Ãoªá.
骪-œî •ðuA-Jxª'¹ª «ÕÊ ªÃ†¾Zª-©ðE ¿ªŒÖo-™Õ->©Çx ¡¬ëj™ª©ð …ªC. «ÕLx-ÂÃ-ªŒÕbÊ «Õ£¾É-Lª'¹ª ÆE DE 愪ŒÕ. ͽª"Ÿ¿-'¹Õ-„¾Ûh-œ¿¯ä ªÃV¿٠ͽª"Ÿ¿-«A Ưä ¿٫Öéªh …ªœäC. ‚XçÕÊÕ NXã¾Çª Í䮾Õ-Âî-«-œÄ-EÂË -‡ª-Ÿ¿ªî ªÃ¿Ù-«Ö-ªŒÕ™Õ ¤òšÌ „¾œ¿Õ-Žժ-œ¿'à ‚XçÕ ‡{Ö Í焾p-©ä¿ ªÃè-¦µŒ-«-¯ÃEo «CL ¡„¾-ªŒyŽª OÕŸ¿ Ž„¾®¾Õq Íä®Ïª-Ÿ¿{. ‚XçÕ Å½„¾-®¾Õq¿٠XçÕ*a „¾ªŒ-«Õ-P-«Ûœ¿Õ "„¾Å½u-¿~XçÕi «ªŒª ÂÕ-Âí-«Õtª-˜ä ‚XçÕ ÆLxÊ «Õ©ãx-„¾Ü™ Ÿ¿ªœ¿ „¾ªŒ-«Õ-P-«ÛE PªŒ-®¾Õq-ÊÕ '¹ª'¹©Ç'¹ Æ™ª-¿-Jª* …ªœÄ-™E ÂÕ-Âî-«œ¿ª «™x «ÕLx¿РƪŒÕb-ÊÕœ¿Õ Ưä 愪ŒÕ «*aª-Ÿ¿ª-šÇªŒÕ.
«â-œî •ðuA-Jxª'¹ª «Õ£¾É-ÂÃ-©ä-¬Áy-ªŒÕœ¿Õ. ¯äšË …èb-ªá-EÂË "¤Ä<Ê ¯Ã«Õª Æ«ªA. «ÖªŒˆª-œä-§½áE ªŒÂË~ª-ͽ-œÄ-EÂË ÂÙÕ-œçjÊ §½Õ«áºäo ®¾ª£¾Ç-Jª-*Ê „¶¾ÕÊŽ ¨§½Õ-Ê¿٠…ªœ¿--{ª-«™x «Õ£¾É-ÂÃ-™Õœ¿Õ Ưä 愪ŒÕ ®ÏnªŒ-„¾-œËªC. ŽªŒXÃŽ •ãjÊ-«Õ-Ž-®¾Õn-œçjÊ ŠÂ¿ ªÃV Æ«ª-AE …èb-ªá-E'à «ÖªÃaœ¿Õ. …•ãkbE ƪ˜ä •ãjÊ-«Õ-ÅÃ-EÂË ¯ç™«Û ÆE ƪŒnª. ¨ •ðuA-Jxª'¹ª "„¾®¾ÕhŽª «ÕŸµ¿u "„¾Ÿä-¬ü©ð …ªC. ¯Ã™Õ-'î •ðuA-Jxª'¹ª ‹ªÂÃ-êª-¬ÁyªŒª. «ÕŸµ¿u-"„¾-Ÿä-¬ü©ð 骪œ¿Õ-Xçj-„¾Û©Ç NªŸµ¿u „¾ªŒy-ÅÃ-™ Êœ¿Õ«Õ, ʪŒtŸÄ ÂÃXäK ÊŸ¿Õ™ «ÕŸµ¿u …Êo êÂ~"Žª ƒC. ®¾ÖªŒu-«ª-¬Á ªÃ•ãjÊ «ÖªŸµÄŽ Æœ¿-NÂË XçRx-Ê-„¾Ûpœ¿Õ Ÿµ¿Ö„¾-D„¾ ¯çjXä-ŸÄu™Õ ©äE ŠÂ¿ P«-Lª'¹ª ¿Ê-ÿ--œËª-C. ‚ Lª'¹ª-ÊÕª-* '‹ªÑ Ưä "„¾º-«-¯ÃŸ¿ª NE-„Ï-²òhªC. Æ„¾Ûpœ¿Õ ÂíªŸ¿ªŒÕ ªŒÕ-†¾×-Lo, „¾ªœË-ŽÕ--Lo Æ¿ˆ-œ¿Â¿Ù B®¾Õ-éÂ-@Áx'à ‚ Lª'Ã-EÂË ‹ªÂÃ-êª-¬Áy-ªŒÕœ¿Õ ÆE 愪ŒÕ-å„-šÇdªŒÕ. «ÖªŸµÄŽ «Õ£¾É-ªÃV ‹ªÂÃ-êª-¬Áy-ªŒÕ-EÂË '턾p ŸäXÃ-™§½Õª EJtª* „¾Üè™Õ Íä¬Çœ¿Õ.
-ƪá-Ÿî •ðuA-Jxª'¹ª, ¦µŒÖNÕÂË 11,500 Æœ¿Õ-'¹Õ™ ‡Å½Õh©ð …Êo êŸÄ-êª-¬ÁyªŒ Lª'¹ª. £ÏÇ«Ö-™§½Õ „¾ªŒyŽª OÕŸ¿ …ªC. ¨ ‚™-§½ÖEo ¤Äªœ¿-«Û™Õ EJtª-ÍÃ-ªŒE ƪšÇªŒÕ. -‚ªî •ðuA-Jxª'¹ª Hµ«Õ-¬Áª-¿ªŒª. ¯äšË «Õ£¾É-ªÃ-†¾Z-©ðE ®¾£¾Éu"C OÕŸ¿ …ªC. ƒÂ¿ˆœ¿ 'Hµ«ÖÑ Æ¯ä ÊC "„¾«-£ÏÇ-²òhªC. ƪŸ¿Õê ¨ Lª'Ã-EÂË Hµ«Õ-¬Áª-¿ªŒª ÆE 愪ŒÕ. ¨ "¤ÄªÅÃ-EÂË œÄÂËE ÆE «Õªî 愪ŒÕªC. œÄÂËE ƪ˜ä Ÿ¿Â¿~-"„¾-•Ç-„¾A ¿ÚŽժŒÕ ŸÄÂ~Ã-§½ÕºË. „¾ªŒ«Õ P«Û-EéÂj ‚XçÕ Å½„¾®¾Õq Íä®ÏÊ ¦µŒÖNÕ ƒC.
¯äšË …Žh-ªŒ-"„¾-Ÿä-¬ü©ð …Êo -\-œî •ðuA-Jxª'¹ª XêŒ-ºÇ®Ï. Xꌺ, Æ®Ï Æ¯ä 骪œ¿Õ ÊŸ¿Õ™ ®¾ª'¹«Õª «™x XêŒ-ºÇ®Ï ƪáªC. ƒÂ¿ˆœ¿ '¹ª'Ã-ÊC …ªC. N¬Áy-¯Ã-Ÿ±¿Õœ¿Õ N¬ìy-¬Áy-ªŒÕœ¿Õ ÆE ¨ Ÿä«ÛE 愪ŒÕ. ‡E-NÕ--Ÿî "Žuªÿ-êÂ-¬ÁyªŒª. «Õ£¾É-ªÃ-†¾Z-©ðE 'îŸÄ-«-J-ÊC „¾ÛšËdÊ Íî{, ®¾£¾Éu"C Ưä Âíªœ¿-OÕŸ¿ …ªC. ƒÂ¿ˆœ¿ „¾ªÍ½-«šË Ưä 愪ŒÕ-'¹™ -ƪá-Ÿ¿Õ «{-«%-Â~Ù ®¾«á-ŸÄ-§½Õª©ð ®ÔÅÃ-™-¿~tº ®¾XäÕ-Ž՜çj ¡ªÃ-«áœ¿Õ «Ê-X Íä¬Ç-œ¿-E -"„¾-B-A.
ÅíNÕt-Ÿî •ðuA-Jxª'¹ª XçjŸ¿u-¯Ã-Ÿ±ä-¬ÁyªŒª. ƒC «Õ£¾É-ªÃ-†¾Z©ð …ªC. ¨ •ðuA-Jxª-'ÃEo ®¾p%Pª-ͽ-œ¿ª-«™x DªŒ`-XÃu-Ÿµ¿Õ™Õ å®jŽª ʧ½Õ-«Õ-«ÛÅÃ-§½ÕE, XçjŸ¿uª Íäæ®-XÃœ¿Õ ¿ÊÕ¿ XçjŸ¿u-¯Ã-Ÿ±ä-¬Áy-ªŒÕœ¿Õ ÆE 愪ŒÕ. ÂÌ~ªŒ-®¾-«á"Ÿ¿ «ÕŸ±¿-ʪ©ð ÿ§½Õ-{-„¾-œËÊ Ÿä«-ÅÃ-Xçj-Ÿ¿Õuœ¿Õ Ÿµ¿Êyª-ŽJ "„¾A-†Ïeª-*Ê Lª'¹ª ÆE ¦µÇNª-ͽ-œ¿ª-«™x ¨ •ðuA-Jxª-'Ã-EÂË ÆCµÂ¿ "¤Ä«áÈuª …ªC. „¾-Ÿî •ðuA-Jxª'¹ª ¯Ãê'-¬Áy-ªŒ-Lª'¹ª. '¹Õè-ªÃ-Åý©ð „¾Pa«Õ ®¾«á-"Ÿ¿-B-ªÃ-Ê, ŸÄyªŒ-ÂÃ-„¾-{d-ºÇ-EÂË ®¾OÕ-„¾ª©ð-E ŸÄªŒÕ-ÂÃ-«-ʪ©ð ¨ Lª'¹ª …ªC. ŸÄªŒÕ-¿ٜ¿Õ Æ¯ä ªÃ¿~-®¾ÕE Ÿ¿Õ¬ìa-†¾d™ ÊÕª* ÂäÄ-œ¿-«ÕE ®¾Õ"„Ï-§½áœ¿Õ Æ¯ä ¦µŒÂ¿Ùhœ¿Õ Â'à „¾ªŒ-«Õ-P-«Ûœ¿Õ ŸÄªŒÕ-¿Ù-ºËo ®¾ª£¾Ç-Jª* "„¾èLo ÂäÄ-œÄ-œ¿-E -Íç-ÿÕ-ÅêŒÕ. ®¾Õ"„Ï-§½áE ÂîJ¿ XäÕªŒÂ¿Ù ¯Ãê'-¬Áy-ªŒ-Lª'¹ª ªŒÖ„¾ª©ð ŸÄªŒÕ-ÂÃ-«-ʪ©ð „¾ªŒ-«Õ-P-«Ûœ¿Õ ®ÏnªŒ„¾-œÄf-œ¿-E ¿-Ÿ±¿-ʪ. „¾Ÿ¿Âíª-œî •ðuA-Jxª'¹ª ªÃXäÕ-¬ÁyªŒª. ¡ªÃ-«áœ¿Õ "„¾A†Ïeª*Ê ¨¬Áy-ªŒÕœ¿Õ ¿ÊÕ¿ ªÃXäÕ-¬Áy-ªŒÕœ¿Õ ÆE 愪ŒÕ. ™ªÂÃ-Cµ-„¾A ªÃ«-ºÕE èªáª-ͽ-œÄ-EÂË ¡ªÃ-«áœ¿Õ ®¾«á"Ÿ¿ª OÕŸ¿ æ®Å½Õ«Û EJt-²Ähœ¿Õ. ÅÃ"«Õ-„¾Jg Ưä ÊC ƒÂ¿ˆœ¿ ®¾«á-"Ÿ¿ª©ð ¿™Õ--²òhªC. „¾¯çoª-œî •ðuA-Jxª'¹ª „¶¾Õ%æ†g-¬ÁyªŒª, «Õ£¾É-ªÃ-†¾Z-©ðE ‡©ðxªÃ '¹Õ£¾Ç™ Ÿ¿'¹_-ªŒ©ð …ªC. ‡©ðxªÃ "¤Ä<-Ê-¯Ã«Õª ƒ©Ç-„¾ÛªŒª. ŠÂ¿-„¾Ûpœ¿Õ ¤ÄªŒy-B-„¾-ªŒ-XäÕ-¬Áy-ªŒÕ™Õ ÂíªÅ½-ÂÙª ƒÂ¿ˆœ¿ …¯Ão-ªŒ{. ŠÂ¿-¯Ãœ¿Õ ¤ÄªŒy-B-ŸäN Å½Ê ‡œ¿«Õ ƪŒ-Íä-A-©ðE ¿٪¿Ù-«ÕÊÕ Â¿ÙœË-ÍäA …ª'¹-ªŒ„¾Û XäLÅî ªŒÕŸ¿Õl-Žժ-œ¿'à ‚ „¶¾ÕªŒ¥-ºÂ¿Ù ŠÂ¿ •ðuA "„¾èby-Jx-Lxª-Ÿ¿-F, -ŸÄ-Eo Æ¿ˆœä …Êo P«-Lª-'¹ª©ð "„¾Xä-¬Á-å„-šËdª-Ÿ¿-F ¿-Ÿ±¿-ʪ. ‚XçÕ XäL '„¶¾ÕªŒ¥-ºÑÅî ‚N-ªŒs´-Nª-*Ê Lª'¹ª ¿ÊÕ¿ '„¶¾Õ%æ†gÑ-¬ÁyªŒ Lª'¹ª ÆE 愪ŒÕ «*aª-Ÿ¿ª-šÇªŒÕ.
¨ ŸÄyŸ¿¬Á •ðuA-Jxª-'Ã-™ÊÕ Ÿ¿Jzª-ͽ-©äEXêŒÕ ®¾tJª-*¯Ã XÃJ Âî骈™Õ ®ÏCl´-²Äh-§½ÕE P«-„¾Û-ªÃºª ÍçÿÕÅîªC.
Ð ÿÕ™Õ-®¾ÕÐ-°Ð-"„¾-ÂÆþ
***************************************
******************************************************************************************
ANDHRAPRABHA
EDITORIAL
యాదవ్ అతి, పోయిన పరపతి
పెంచిన బస్సు చార్జీలు ప్రజలు ఇప్పట్లో లేవలేనంతగా కుంగదీశాయి. వీటికి తోడు రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (ఆర్టీసి) మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, సీనియర్ ఐపిఎస్ అధికారి ఎస్ఎస్పి యాదవ్ వ్యాఖ్యలు పుండు మీద కారాన్ని చల్లాయి. వివాదాస్పద అధికారిగా ముద్ర పడిన యాదవ్ రాష్ట్ర పోలీసు డైరక్టర్ జనరల్ (డిజిపి) పదవిని చేపట్టిన తరువాతే ఆయన వివాదాలు ఒక్కొక్కటీ వెలుగులోకి వచ్చాయి. ముక్కుకు సూటిగా వ్యవహరించడం వేరు, ఎవరినీ లెక్కచేయనితనం వేరు. యాదవ్ వ్యాఖ్యలూ, వ్యవహారం ఎన్నోసార్లు విమర్శలకు గురయ్యాయి. ప్రజాస్వామిక వ్యవస్థలో అధికారులు ఎంత గొప్పవారైనా వారూ ప్రభుత్వోద్యోగులేనన్న విషయాన్ని మరచిపోతుండడమే ఇలాంటి విమర్శలకు కారణమై ఉండవచ్చు. డిజిపిగా ఉన్నప్పుడు యూనిఫారంలో అసెంబ్లీలోకి ప్రవేశించి కలకలాన్ని సృష్టించారు. అలాగే, యూనిఫారంలో విజయవాడలో దుర్గ గుడిని సందర్శించారు. దానిపై కూడా పెను వివాదం రేగింది. డిజిపి హోదాలో ఉన్న వారే నియమాలు, సంప్రదాయాలు పాటించకపోతే అట్టడుగు స్థాయిలో ఉండే కానిస్టేబుల్స్ వాటిని అసలు పట్టించుకోరు. తక్కువ మాట్లాడి, ఎక్కువ పని చేయడం వల్ల మనుషులకు గుర్తింపు, గౌరవం లభిస్తుంది. ఉన్నత పదవుల్లో ఉన్న వారికి అది మరింత ఎక్కువ. సీనియర్ ఐపిఎస్ అధికారిగా యాదవ్ మాటల తూటాలు అధికారంలో ఉన్న వారికి ఇబ్బంది కలిగించిన సందర్భాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ఆయన తీరు వల్ల దివంగత ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి సైతం ఎన్నో సందర్భాల్లో ఇబ్బందిపడ్డారు. ఆయన తీరుపై ప్రతిపక్షాలు ధ్వజమెత్తినప్పుడు వైఎస్ ఇరుకున పడడమే కాకుండా ప్రైవేట్గా పిలిచి నడత మార్చుకోమని సలహా ఇచ్చినట్టు అప్పట్లో వార్తలు వచ్చాయి.
వైఎస్ హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో మరణించినప్పుడు 'ఐదుగురు చస్తే ఇంత గొడవ చేస్తారెందుకు? అమెరికాలో విమాన ప్రమాదాల్లో రెండు వందల మంది పైగా మరణించినా ఇంత గొడవ జరగదు' అంటూ చేసిన వ్యాఖ్యలు పాలక, ప్రతిపక్ష నాయకుల్లో ఆగ్రహాన్ని సృష్టించాయి. అలాగే, కడప జిల్లా ఇడుపులపాయలో వైఎస్ అంత్యక్రియలకు బయలుదేరిన రాష్ట్ర హోం మంత్రి సబితా ఇంద్రారెడ్డి, మాజీ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, ప్రజారాజ్యం అధ్యక్షుడు చిరంజీవి వంటి ప్రముఖులు ట్రాఫిక్ జామ్లో చిక్కుబడిపోయి ఆ ప్రదేశానికి చేరుకోలేకపోయినప్పుడు, యాదవ్గారు దర్జాగా హెలికాప్టర్లో అక్కడికి చేరుకోవడం కూడా వివాదమయింది. విఐపిల పర్యటన సాఫీగా సాగేట్టు చూడవలసిన రాష్ట్ర పోలీసు విభాగం అధిపతి ఇవేమీ పట్టించుకోకుండా తన సంగతి తాను చూసుకోవడం కూడా వివాదాస్పదమైంది. ఆయన తీరుపై అందరి నుంచి ఒత్తిడి రావడంతో ముఖ్యమంత్రి రోశయ్య ఆయనను ఆర్టీసి మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా నియమించారు.
యాదవ్ సృష్టించిన పాత వివాదాలన్నీ ఒక ఎత్తు. ఇప్పుడు ఆర్టీసి చార్జీల పెంపులో ఆయన వ్యవహరించిన తీరు మరో ఎత్తు. ఆర్టీసి స్వయం ప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ అయిన మాట నిజమే అయినా, ప్రజలపై భారాన్ని మోపే విషయంలో మాత్రం రాష్ట్రాధినేతదే తుది నిర్ణయం. పన్నులు, పెట్రోల్, డీజెల్ ధరల పెంపుపై ప్రజాగ్రహం వ్యక్తం అవుతూ ఉంటుంది కనుక ఇలాంటి నిర్ణయాలన్నీ రాజకీయ స్థాయిలోనే జరుగుతూ ఉంటాయి. కేంద్రంలోనూ అంతే. బస్సు చార్జీల పెంపుపై తీవ్రమైన ఆగ్రహావేశాలు పెల్లుబికాయి. అందుకే, ప్రజలపై భారం మోపే ప్రతిపాదనలపై ప్రభుత్వాధినేతలు ఆచితూచి నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ఒక్కొక్క సారి ఆ ప్రతిపాదనలు తిరస్కరిస్తూ ఉంటారు. దివంగత ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ రాజశేఖరరెడ్డి తన ఐదేళ్ళ పాలనలో బస్సు, కరెంట్ చార్జీల పెంపు ప్రతిపాదనలను ఎన్నోసార్లు తిరస్కరించారు. ఆర్టీసిని అప్పుల ఊబి నుంచి బయటపడేసేందుకు ప్రభుత్వం నుంచి తగినన్ని నిధులను విడుదల చేయించారు. బస్సు, కరెంట్ చార్జీలు కీలకమైన అంశాలపై అధికారులు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం చెడు సంప్రదాయం అవుతుంది. పెరిగిన నష్టాలతో పాటు ఉద్యోగుల వేతనాల ఫిట్మెంట్ పెంపు, 23 వేల ఖాళీల భర్తీ వంటి చర్యలు తీసుకోవడానికి అవసరమైన నిధుల సమీకరణ కోసం చార్జీల పెంపు అనివార్యం అయిన మాట వాస్తవమే అయినా, దానిపై నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం అంతిమంగా ప్రభుత్వాధినేతదే. చార్జీలు పెంపు అనివార్యమని రాష్ట్ర రవాణా మంత్రి శత్రుచర్ల విజయరామరాజు సూచన ప్రాయంగా ప్రకటించిన కొద్ది గంటల్లోనే చార్జీల పెంపు ప్రకటనను ఆర్టీసి యాజమాన్యం విడుదల చేసినప్పుడే జనం ఆశ్చర్యపోయారు. ముఖ్యమంత్రి కాకినాడ పర్యటనలో ఉండగా, ఈ నిర్ణయంపై ఇంత హడావుడిగా ప్రకటన చేయడం అసహజంగానే అందరికీ అనిపించింది. ముఖ్యమంత్రికి తెలియజేయకుండానే యాదవ్ ఈ ప్రకటన చేశారంటూ రవాణా మంత్రి ప్రకటన సందేహాన్ని ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించినా, యాదవ్ వ్యవహరణ తీరును బట్టి నిజమేననిపిస్తోంది. ముఖ్యమంత్రిపై యాదవ్ ఏవేవో వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు వచ్చిన వార్తలను ఆయన ఖండించారు. అవి నిజమో కాదో ప్రభుత్వం నిగ్గుతేల్చి చర్యలు తీసుకుంటుంది. అదలా ఉంచితే, ఆర్టీసి చార్జీలను పెంచాలన్న ఆలోచన ప్రభుత్వాధినేతల్లో సైతం ఉండి ఉండవచ్చు కానీ, ఎంత పెంచాలన్న విషయంపై నిర్ణయాధికారం ప్రభుత్వాధినేతదే. అలాగే, పెంచిన భారాన్ని తగ్గించే అధికారం కూడా ఆయనదే. ఈ విషయాలన్నీ సామాన్యులకే తెలుసున్నా యాదవ్ నిర్ణయాన్ని తీసుకోవడమే కాకుండా, దానిని సమర్థించుకుంటూ పేదల గురించి తనకన్నా ఆలోచించేవారు ఎవరూ లేరంటూ ఆయన వ్యాఖ్యానించడం అతి ధోరణ. వరుస బంద్ల వల్ల నిత్యావసరాల ధరలు పెరిగిపోయి ఇప్పటికే ఎన్నో ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్న ప్రజలపై గోరుచుట్టుపై రోకటి పోటుగా ఆర్టీసి అదనపు భారాన్ని మోపింది. ఇవి చాలదన్నట్టు, కరెంట్ చార్జీల పెంపు ద్వారా రూ. 12,000 కోట్ల ఆదాయాన్ని సమకూర్చుకునే ప్రతిపాదనలను ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్నట్లు వచ్చిన వార్తలు సామాన్య ప్రజలను మరింత కుంగదీశాయి. ఎడాపెడా చార్జీలను పెంచితే ప్రజలు మరింత కుంగి ఇక ఎన్నటికీ లేవలేరు. ఆదాయ వనరుల కోసం ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించుకోక పోతే మరింతగా ప్రజాగ్రహానికి గురి కాక తప్పదు.
***************************************
ANDHRAPRABHA
EDITORIAL
తమిళనాడు చింపి ఇస్తారా
భారత కేంద్ర హోంశాఖామాత్యులు గౌరవనీయులు (తిరు) పి.చిదంబరంకి తిరు నమస్కారములు.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఉన్న భాష పేరు తెలుగు. ఈ భాష మాట్లాడే వారి సంఖ్య 18 కోట్లు. అంటే తమిళ తంబిలకన్నా పెద్ద సంఖ్యయే. మీ కృష్ణగిరి, హోసూరు, మద్రాసు, తిరుత్తని ప్రాంతాలు నేటికీ తెలుగు భాషాధిక్యులతోనే కూడుకొని ఉన్నాయి. వాటిని ఆంధ్రప్రదేశ్లో కలిపేందుకు వీలుగా ప్రజాస్వామ్య బద్ధంగా అక్కడివారి ఆకాంక్షలకు అనుగుణంగా మీరు తమిళనాడు రాష్ట్రంలోనూ కేంద్రంలోనూ తీర్మానం ఆమోదింపజేస్తే మీ నిష్పక్ష పాతానికి తెలుగువారు జేజేలు పలుకుతారు. ఎందుకీ ద్వంద్వ నీతి? పరిపాలనా సౌకర్యం కోసం పెద్ద రాష్ట్రాలు ఉండరాదు. ఈ దృష్ట్యా తమిళనాడులోని పి.ఎం.కె. నాయకుడు రాందాసుగారి కోరిక మేరకు ప్రజాభీష్టం దృష్ట్యా తమిళనాడు విభజనకు చెన్నై శాసనసభలో బిల్లు ప్రవేశపెట్టాలని కోరుకుంటున్నాను. 2010 జనవరి మొదటి తేదీ నాడు తమరు మద్రాసులోని ఒక పత్రికా విలేఖరుల సమావేశంలో మాట్లాడుతూ తమిళనాడు విభజనకై రాందాసు చేసిన ప్రతిపాదనను మొగ్గలోనే త్రుంచివేయాలి అనటం అప్రజాస్వామికం.
మద్రాసు నగరం గూర్చి ఒక చిన్న విజ్ఞప్తి. కాకతీయ గణపతి దేవుడు రుద్రమదేవి కంచివరకు తమ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించారు. అంటే అప్పుడు త్రిలింగ దేశం అనబడే తెలంగాణాలో కంచి మద్రాసు కావేరీ తీరాలు భాగంగా ఉండేవి. కుప్పిరం జంగని తిరుగుబాట్లు వాటిని రుద్రమదేవి సమర్థవంతంగా అణచటం చరిత్ర విద్యార్థులకు తెలిసిన విషయమే. 1952 తర్వాత జరిగిన పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ప్రకారం మద్రాసు తమిళులకు తిరుపతి విశాలాంధ్రకు దక్కింది నేటికీ మద్రాసులో సగం మంది తెలుగువారున్నారు. వారికి ప్రత్యేక తెలుగు స్కూలు పెట్టుకోవాలన్నా అనుమతి గగనమవుతోంది. మీది విశాల హృదయం. అన్ని భాషలూ మీకు సమానమే. కాబట్టి మద్రాసులో సగభాగం చిత్తూరు జిల్లాలో కలిపితే తెలుగువారు మీకు జీవితాంతం కృతజ్ఞులై ఉంటారు. మద్రాసు నగరాన్ని భాషా ప్రాతిపదికమీద విభజించాలని కోరుతున్నారు. కృష్ణగిరి జిల్లాలోని ప్రజలు ఆంధ్రప్రదేశ్లో చేరాలని కోరుకుంటే అక్కడి తమిళ పార్టీలో గూండాలను పంపించటం సబబేనా? ఆలోచించండి మహాశయా? మీది ప్రజాస్వామిక హృదయం. కృష్ణగిరి జిల్లా ప్రజల ఆకాంక్షలు నెరవేర్చవలసిన బాధ్యత మీకు లేదా??
మీరు తమిళనాడుకు హోంమంత్రి కాదు మొత్తం భారత దేశానికి హోంమంత్రి. నూటఐదు సంవత్సరాల గూంåాలాండ్ పోరాటాన్ని ఎందుకు అణచివేస్తున్నారు?
తమిళనాడులో ఎంజిఆర్ యుగం ముగిసింది. ప్రరుచ్చితలవై పెద్దదయింది. రజనీకాంత్పై ఎందుకో ఇటీవల గ్లామర్ కొంత తగ్గిందనే సమాచారం నాకు అనధికారికంగా అందింది. ఆ లోటును పూరించగలిగేవారు మీరే? మీ రాజకీయ నటనా సామర్థ్యంలో తమిళ తంబుళ్లను అలరించి చిదంబర క్షేత్రంలోని చిదంబరేశ్వర తాండవం వలె మీ రాజకీయ తాండవం ప్రదర్శించాలని విజ్ఞప్తి. భక్తులు ఏకాదశినాడు ఉపవసిస్తారు. దానివల్ల ఆరోగ్యం చేకూరుతుంది. ఐతే రాజకీయ లబ్ధికోసం చేసే నిరశన వ్రతాలు బ్లాక్మెయిల్ లాంటివి. వాటికి చట్టబద్ధత ఉండదు. ఉత్తరప్రదేశ్ సి.ఎం. మాయావతి చట్టబద్ధంగా అసెంబ్లీలో తీర్మానం చేయించి యుపి రాష్ట్రాన్ని మూడుగా విభజించాలని కోరుకుంటున్నారు. ఆమెను గౌరవించి ముందుగా ఆపని చూడండి!
ప్రణబ్ ముఖర్జీకి భయపడి మీరు గూంåాల ఉద్యమాన్ని అణచివేయటం ప్రజాస్వామ్యం అనిపించుకోదు. వారు సహజ ఆకాంక్షలకు అనుగుణంగా లోక్సభలో ఒక తీర్మానం ప్రవేశపెట్టవలసిందిగా విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాను. ప్రత్యేక రాష్ట్రాలు కావాలి : ప్రత్యేక తెలంగాణాను నేను ఎందుకు సమర్థిస్తున్నాను? అంటే అది వెనుకబడిన ప్రాంతం మాత్రమే కాదు ఏడువందల సంవత్సరాలుగా దోపిడీకి గురి అయిన ప్రాంతం ఇప్పుడు కూడా ఇటు ఆంధ్రా పాలకులవల్ల అటు ఉగ్రవాదుల వల్ల పల్లెలన్నీ తల్లడిల్లుతున్నాయి. వారికి ఆత్మగౌరవం కావాలి. అందుకని ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఇవ్వండి. వెనుకబాటు తనంతో బాటు మద్రాసులోని పాలకుల నియంతృత్వ ధోరణితో దక్షిణ తమిళనాడు కల్లోలితమైంది. తమిళనాడులో వన్నియార్ అనే వెనుకబడిన వర్గాల కులం ఉంది. వ్యవసాయ కులాలు ఉన్నాయి. వారి నేతృత్వంలో మధురై రాజధానిగా దక్షిణ తమిళనాడును విడదీయాలనే ఉద్యమం మొదలైంది. మీరు అగ్రకులానికి చెందిన వారు కాబట్టి మీకు అలాంటి భావం లేకున్నా బి.సి. వర్గాలకు విరోధి అనే పేరు వస్తుంది కాబట్టి ఆలస్యం చేయకుండా మధురై రాజధానిగా దక్షిణ తమిళనాడును విభజించి తమిళ సంస్కృతిని కాపాడండి. దేశంలోని రైతుల ఆత్మహత్యలు ఎక్కువగా జరిగిన ప్రాంతం విదర్భ వారిమీద మరాఠీ దండు సాగిస్తున్న దాష్టీకం ఇక సాగదు. రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా నాయకత్వంలో అక్కడ దళితులు ఆత్మగౌరవం కోసం పోరాడుతున్నారు. ఇంక ఒక్కక్షణం మహారాష్ట్ర విభజన విషయంలో మీరు ఆలస్యం చేసినా ద్వంద్వ ప్రమాణాలు పాటించినట్లవుతుంది. కలకత్తా నుండి ముఖ్యమంత్రి బుద్దదేవ భట్టాచార్య ''చిదంబరం అర్ధరాత్రి ప్రకటనతో భారతదేశాన్ని అల్లకల్లోలం చేశారు'' అనే స్టేట్మెంట్ను పట్టించుకోవద్దు. ఎందరో మీ వెనుక ఉన్నారు. మీరు ముందుకు పొండి!!
''సివిల్ వార్ కండిషన్స్ వస్తున్నాయి'' ప్రొ. జయశంకర్ ''చిదంబరం ఆంధ్రప్రదేశ్ను భ్రష్టుపట్టించేందుకు కంకణం కట్టుకున్నాడు'' మైసూరారెడ్డి ఇలాంటి స్టేట్మెంట్స్ మీరు పట్టించుకోనక్కరలేదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి (సినీ) పరిశ్రమ ఇతరములు తరలివెళ్తాయి అని ఎ.పి. ముఖ్యమంత్రి భయపెడుతున్నారు. అలాంటి మాటలు పట్టించుకోకండి. ఒకవేళ వెళ్తే ఎక్కడికి వెళ్తాయి? మద్రాసుకే కదా! అది మనకు ఇంకా లాభమే కదా! చర్చలు ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియల వల్ల కాక మిలిటెన్సీ వల్లనే ప్రత్యేక రాష్ట్రం సాధ్యం ప్రజాకవి వరవరరావు. ''సంక్రాంతికి విజయవాడ పోయిన 30 లక్షల మంది ఆంధ్రోళ్లు మళ్లీ వెనక్కురావద్దు'' ఒ.యు. జెఎసి ఇలాంటి స్పష్టమైన హితోక్తులు తమరు విని సత్వరంగా న్యాయం చేయండి.
***************************************
ANDHRAPRABHA
EDITORIAL
కేంద్రానికీ కావాలి ప్రత్యేక తెలంగాణ!
విద్యార్థులు ఉద్యమిస్తున్నారు అని, కె.చంద్రశేఖర రావు నిరాహారదీక్ష చేశాడని, కళాకారులు ఆడి పాడుతున్నారని పొలిటికల్ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ ఏర్పడిందని కేంద్రం దిగివచ్చి తెలంగాణా ఇస్తుంది అని అనుకోవడం రాజకీయ అపరిణతికి తార్కాణం. ఉన్నతస్థాయి రాజకీయ నిర్ణయాలు, ప్రకటనలు అనేక సమీకరణలు సరిచూసుకున్నాకే వెలువడుతాయి. సాధారణంగా పై స్థాయి రాజకీయాలు అధిక శాతం మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్లో భాగంగానే జరుగుతాయి. కొన్నిసార్లు వారి కన్నా ఉన్నతస్థాయి వారు, బలమైన వారు చేసే ఒత్తిడి, ఆదేశాల మేరకు రాజకీయ నిర్ణయాలు జరుగుతాయి. అంతేకాని క్రిందిస్థాయి వారు ఉద్యమించారనో, దీక్షలు చేస్తున్నారనో, సమస్య చాలాకాలంగా నలుగుతున్నదనో ప్రజలకు లాభిస్తుందనో పైవారు నిర్ణయాలు తీసుకోరు. రాజ్యానికి మెదడే కాని మనస్సు ఉండదు. తెలంగాణా రాష్ట్ర ప్రకటన వెలువడుతుందని, ఆ ప్రక్రియ మొదలు అవుతుందని భావించడానికి ఉన్న అవకాశాలు ఏమిటో గమనించకుండా తెలంగాణా రాష్ట్ర ఏర్పాటు సమస్యపై ఒక అవగాహనకు రావడం కష్టమే అవుతుంది.
ఏ ఉద్యమంలో అయినా సాధారణంగా విద్యార్థి నాయకులు అమ్ముడుపోరు. అమ్ముడుపోయే బలహీనుల వెల చాలా స్వల్పంగా ఉంటుంది. ఎమోషనల్ బీయింగ్స్ అయిన విద్యార్థి సంఘ నాయకుల ఎమోషనల్స్ ఎగదోసి చల్లార్చి వారిని మేనేజ్ చేయ యత్నిస్తుంది. రాజకీయ ఉద్యమ నాయకుల్లో ఈ జాఢ్యం సర్వసాధారణం. వీరి వెల కొంచెం ఎక్కువగా వేరే రూపంలో ఉంటుంది. చెన్నారెడ్డి, చిన్నారెడ్డి, కెసిఆర్ లాంటి పెద్ద నాయకుల వెలలు ఇంకోరీతిగా ఉంటాయి. ఒకటి రెండు కేంద్రమంత్రి పదవులు, రాష్ట్ర మంత్రి పదవి ఇస్తే సరిపోతుంది, దీనికి తోడు కొన్నిసార్లు అదనంగా కొన్ని కోట్ల రూపాయలు సరిపోతాయి. సమైక్య రాష్ట్రానికి నిన్నే ముఖ్యమంత్రిని చేస్తాను అంటే ఎంతటి ఉధృత ఉద్యమాన్ని అయినా నాయకుడు ఆపడానికి, అమ్మడానికి సిద్ధపడతాడు. ఇలా చేయకపోతే ఆ నాయకులు ప్రభుత్వంతో యుద్ధాలు చేయవలసి ఉంటుంది. యుద్ధాల పర్యవసానం తీవ్రంగా ఉంటుంది. గెలిస్తే నిజంగా నాయకుడు అవుతాడు. జేజేలు అందుకుంటాడు. ఓటమికి లేదా చావుకు కూడా సిద్ధపడాల్సి ఉంటుంది. అందుకే సాధారణంగా ఇలాంటి యుద్ధాలను బడా నాయకులు, అందునా ఈ కాలపు నాయకులు అస్సలు సిద్ధపడరు. సాధారణంగా ఈ యుద్ధాల్లో గెలుపు అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉండవు కాబట్టి నాయకులు యుద్ధాలు చేయరు. తెలంగాణ ఉద్యమం ఊపు అందుకొని పొలిటికల్ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ ఏర్పడిన ఈ సందర్భంలో ఏ ఒక్క నాయకుడో, పార్టీనో ఉద్యమాన్ని నీరు గార్చే అవకాశం తక్కువగా ఉంది. ఇక్కడ విద్యార్థి జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ వీరిని ఒక కంట కనిపెడుతూ ఉంది.
దేశంలో పెద్ద రాష్ట్రాలు బలం సంతరించుకుని పలు విషయాల్లో కేంద్రానికి తలనొప్పిగా మారుతున్నాయి. తమిళనాడు నుండి కరుణానిధి, జయలలితలు, పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి జ్యోతిబసు, మమతా బెనర్జీలు, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్టిఆర్, చంద్రబాబు, వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి తదితరులు మహారాష్ట్ర నుండి శరద్పవార్, బీహార్లో లల్లూప్రసాద్, యుపిలో మాయావతి, గుజరాత్లో నరేంద్రమోడి తదితరులు కేంద్రంతో వ్యవహరించినతీరు అందరికీ తెలిసిందే. కేంద్రం ఎప్పుడు తను బలంగా ఉండి తన క్రింద రాష్ట్రాలు అణిగి మణిగి ఉండి, ఆదేశాలు స్వీకరిస్తూ తు.చా. తప్పకుండా అమలు పరిచేలా ఉండాలని కోరుకుంటాయి.
తెలంగాణా పట్ల కేంద్రం సానుకూలంగా ఉందా?: కేంద్ర ఆదేశాలను ఖాతరు చేయకుండా, బ్లాక్ మెయిల్ చేస్తూ, విమర్శిస్తూ, ప్రశ్నిస్తూ, అస్థిర పరుస్తామని బెదిరిస్తూ, అధికారంలో అధిక వాటాను కోరుతూ ఉండడాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వాలు సహించవు. రాచరికం కానీ, ఫెడరల్ విధానం కానీ, ఫ్యూడల్ ధోరణి కానీ, ప్రజాస్వామ్యం కానీ ఇంకొక రీతి కానీ క్రిందివారు బలంగా ఉండి ప్రశ్నించడాన్ని పైవారు ఎప్పుడూ సహించరు. సరిగ్గా ఇందువల్లనే కేంద్రం దేశంలో పెద్ద రాష్ట్రాలు లేకుండా ప్రయత్నిస్తున్నదని సూత్రీకరించడానికి వీలు కలుగుతున్నది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల అండతో రాజకీయ బేహారులు, అక్రమ వ్యాపారులు విపరీతంగా డబ్బు సంపాదించి రాజకీయాల్లో చేరి, ఇటు రాష్ట్ర రాజకీయాలను, అటు పార్లమెంటు సభ్యులను ప్రభావితంచేస్తూ చిరాకు పరుస్తున్నారు. బహుశా ఇలాంటివారు మున్ముందు పుట్టుకు రాకుండా ఉండేందుకు ఉన్న వారి సైజు తగ్గించడానికి, పెద్ద రాష్ట్రాలను కేంద్రం విడకొట్టాలనుకుంటుందని భావించడానికి కొంత ఆస్కారం ఉంది. 42 పార్లమెంట్ స్థానాలతో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కొన్ని సందర్భాల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని శాసించగలుగుతున్నది. మరి కొన్నిసార్లు కార్నర్ చేసి మెడలు వంచి తన ప్రయోజనాలను నెరవేర్చుకుంటున్నది. ఇలాంటి పరిస్థితులను కనీస స్థాయికి తగ్గించుకోవాలని కేంద్రం భావించినందువల్ల కూడా రాష్ట్రం రెండుగా మారే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
కేంద్రంలో ఎవరు అధికారంలో తమిళనాడు వారు ఉన్నా వ్యూహాత్మకంగా ఉంటూ తమకు కావలసిన రీతిలో పనులు చేయించుకుంటూ, పొందాల్సిన వాటికన్నా ఎక్కువ కేంద్ర మంత్రి పదవులు పొందుతూ ఉన్నారు. భారతీయ జనతాపార్టీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు జయలలిత అయినా, చంద్రబాబు అయినా కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు కరుణానిధి అయినా చేసినపని ఇదే. రాష్ట్రాలు ఇలా ఎక్కువ అధికారాన్ని, బలాన్ని సంతరించుకోవడం కేంద్రానికి ఇష్టం ఉండదు. ఈ కారణం వల్ల బహుశా కేంద్రం తెలంగాణా విషయంలో కొంత సానుకూల ధోరణి ప్రదర్శించే అవకాశం ఉంది.
నెహ్రూ కుటుంబం వారసుడిగా రాహుల్ గాంధీ అత్యంత అనుకూల రాజకీయ వాతావరణంలో ప్రధానమంత్రి కావాలి. అతను మూడు నాలుగు పర్యాయాలు మళ్ళీ మళ్ళీ గద్దెనెక్కాలి. అతని పరిపాలన ఆటంకాలు అలజడులు లేకుండా హాయిగా సాగిపోవాలి. రాష్ట్రాల నుండి ఎలాంటి ఒత్తిడులు, అవాంతరాలు ఉండకూడదు. రాష్ట్రాలు బలహీనపడి కేంద్రం అడుగులకు మడుగులు ఒత్తుతూ ఉండాలి అన్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రంలో కేంద్రాన్ని ప్రతి ఎన్నికల ముందు దడిపించే తెలుగుదేశం వంటి ప్రాంతీయ పార్టీలు, చంద్రబాబు నాయుడు లాంటి నాయకులు బలంగా ఉండకూడదు. సర్వం నేనే అనే వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి లాగా ఏకపక్షంగా వెళ్ళే నాయకుడూ ఉండకూడదు. కులం పేరుతో రాష్ట్రంలో పార్టీలన్నీ ఏకమై కేంద్రాన్ని బెదిరించే పరిస్థితి రాకూడదు. గాలి జనార్థన్రెడ్డి, జగన్ రెడ్డి లాంటి వారు కోట్లకు పడగలెత్తి రాజకీయాలను శాసించకూడదు. రాష్ట్రాల్లో పాలక కులాలుగా ఎదిగిన రెడ్డి, కమ్మ, వెలమ కులాలు మరింత స్థిరపడి కేంద్రాన్ని ఇరుకున పెట్టేలా కాకూడదు. రాష్ట్రాలు ఎప్పుడు కేంద్రానికి విధేయంగా, ఆధారపడి మాత్రమే ఉండాలి. ఇలాంటి అనేకానేక ఆలోచనల వల్ల కేంద్రం బహుశా తెలంగాణాకు సై అనే అవకాశం ఉంది. అంతేకానీ విద్యార్థులు ఉద్యమిస్తున్నారని, కెసిఆర్ లాంటి రాజకీయ నాయకులు, ఉపవాస దీక్షలు చేస్తున్నారని కేంద్రం తెలంగాణా ఇవ్వదు.
ప్రజల్లో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమకాంక్ష ఉంది. నిజమేకాని ఈ ఉద్యమాల వల్ల కేంద్రం బెదరదు. ఎందుకంటే ప్రజల్లో ప్రత్యేక రాష్ట్ర కాంక్ష ఉన్నంత బలంగా వారిలో ఐక్యత ఉండదు. ఉద్యమాన్ని మేనేజ్ చేయలేరు కానీ కొందరు ఉద్యమ నాయకులను కొంతవరకు మేనేజ్ చేస్తారు. అందుకే ప్రజా ఉద్యమాలకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు దడిసి వారికి అనుకూలంగా నిర్ణయాలు తీసుకునే పరిస్థితి సాధారణంగా ఉండదు. ఐదున్నర దశాబ్దాల తెలంగాణ ఉద్యమం, మూడు దశాబ్దాల నక్సల్స్ ఉద్యమం, దశాబ్దం పైగా సాగిన ఎస్సి, రిజర్వేషన్ల పోరాటం, సారా ఉద్యమం, భూమి కోసం గిరిజనులు చేసిన, చేస్తున్న ఉద్యమాలు, ఉనికి కోసం కనీస హక్కుల కోసం సాగుతున్న అస్తిత్వ ఉద్యమాలు పై విషయాలనే ధ్రువీకరిస్తున్నాయి. ఉద్యమాల ద్వారానే తెలంగాణ వస్తుందని పదే పదే ప్రకటనలు చేసిన మావోయిస్టులు ఎందుకని ఉద్యమించలేదు. వారిని ఎవ్వరూ ఆపరు? ఉద్యమం ఎగిసినప్పుడల్లా వీరు అందులోకి చొరబడి భాగస్వాములవాలని ఆశిస్తారు. ''అది మెజారిటీ ప్రజల కాంక్ష అది ప్రజా ఉద్యమం'' అందుకే మేం అక్కడ ఉంటాం అని అంటున్నారు. ఇది వారి గడసరితనం, తెలంగాణా ఒక్కటే కాదు